Nạn 'con ông cháu cha', họa 'đồng hương đồng khói'

Hình minh họa

Xưa, “một người làm quan cả nhà được nhờ”. Nay, nếu có một người làm quan to thì cả họ, cả làng, cả tỉnh đều được cậy và nhiều người còn được làm quan vừa, quan bé.

Báo chí và dư luận đang xôn xao vụ cả họ làm quan ở huyện Mỹ Đức, Hà Nội. Chuyện quá đỗi bình thường ở Việt Nam và chỉ ồn ào khi báo chí đưa tin. 

Các công ty gia đình thì không nói, vì chủ nhân có quyền quyết định nhân sự. Chẳng chủ doanh nghiệp nào dám liều mạng giao phó cơ ngơi cho con cái nếu chúng không có thực tài, bởi làm vậy trước sau cũng sạt nghiệp và phá sản. Các doanh nghiệp nhà nước hoặc cơ quan đoàn thể thì khác vì được bao cấp, hoặc đã có người chống lưng (ngôn ngữ dân gian gọi là bảo kê) hoặc nếu có sao thì cứ việc đổ tội cho tập thể và rút kinh nghiệm sâu sắc là... xong.

 

Tôi đã gặp những doanh nghiệp nhà nước chỉ toàn người cùng tỉnh. Người ngoại tỉnh là hàng hiếm, chỉ chiếm vài phần trăm. Thậm chí có những ngành mà tính vùng miền vẫn đậm đặc. Chẳng hạn, ngành hàng không thì dân Nam bộ là thiểu số, ngành ngoại giao càng hiếm. Không biết tự bao giờ sinh ra cái lệ cứ một người trong cơ quan hay doanh nghiệp nhà nước được bảo lãnh cho một người thân vào làm mà không cần sát hạch hoặc chỉ tuyển dụng sơ sài, chiếu cố. Chỉ cần mươi năm “sinh sản vô tính” như vậy, cả doanh nghiệp hay cơ quan sẽ trở thành cộng đồng hàng họ và láng giềng.

Chẳng chủ doanh nghiệp nào dám liều mạng giao phó cơ ngơi cho con cái nếu chúng không có thực tài, bởi làm vậy trước sau cũng sạt nghiệp và phá sản. Các doanh nghiệp nhà nước hoặc cơ quan đoàn thể thì khác vì được bao cấp, hoặc đã có người chống lưng (ngôn ngữ dân gian gọi là bảo kê) hoặc nếu có sao thì cứ việc đổ tội cho tập thể và rút kinh nghiệm sâu sắc là... xong.

Trên thế giới, không ở đâu mà tính cục bộ lại công khai và mặc định như ở Việt Nam. Có khi địa phương này tẩy chay địa phương khác, bằng mặt chứ không bằng lòng, ngồi chung bàn mà tư duy đối nghịch. Tôi vốn gốc Nghệ An, có người chị họ yêu chàng trai Thanh Hóa. Gia đình người yêu quyết liệt phản đối, cấm cản vì “xấu Thanh hơn lành Nghệ”. Không chịu nổi áp lực, cả hai đành ngậm ngùi chia tay. 

Chưa ai thống kê nổi, có bao nhiêu nghịch cảnh tương tự. Bao nhiêu nhân tài bị trù dập và loại bỏ vì nạn “con ông cháu cha”, vì họa “đồng hương, đồng khói?”.

Phải chăng, đây mới chính là căn nguyên của bệnh “mạnh ai nấy làm”, thiếu hợp tác, thậm chí “quân ta hại quân mình” làm cho đất nước ngày càng tụt hậu? Con ông cháu cha và đồng hương đồng khói không có tội, thậm chí càng khuyến khích nếu biết làm đẹp truyền thống gia đình và chia ngọt sẻ bùi, giúp nhau trong cuộc sống. Càng thân quen càng phải gương mẫu. Tội nặng vì những kẻ lợi dụng để “thêm bè kết cánh”, củng cố quyền lực và tham nhũng nhóm.

Ngoài chuyện riêng chung nhập nhằng trong hành xử và công việc, nạn “con ông cháu cha”, “đồng hương đồng khói” thì người Việt, đặc biệt là các vị lãnh đạo, còn mắc bệnh tình nghĩa trong bố trí nhân sự. Chính sách cộng điểm ưu tiên là biến tướng của căn bệnh này. Mới đây, nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thể dục Thể thao Lê Bửu thừa nhận việc du di cho một vị lãnh đạo của VFF hiện nay đi học Liên Xô trước kia là vì tình nghĩa với ông bố, đồng nghiệp của ông. Có lẽ ông cũng ít nhiều hối hận vì quyết định ấy. Suất du học đó, đáng lẽ thuộc về một người khác, xứng đáng hơn. Nhưng vì cả nể, vì tình nghĩa đã cướp mất cơ hội của họ, bắt họ rẽ qua một hướng khác, đầy bất trắc. Ở Việt Nam, những trường hợp như vậy, phải tính bằng 6 con số. Một khi lẽ công bằng bị méo mó, thì xã hội đảo điên là đương nhiên, bởi “nhân nào thì quả đó”.

Cùng chung hệ tư tưởng, dù chỉ là danh nghĩa nhưng Trung Quốc đã có nhưng thành tựu đáng kinh ngạc về khoa học, công nghệ, kinh tế lẫn quân sự. Đơn giản, họ dám đoạn tuyệt với chủ nghĩa lý lịch vì “mèo trắng, mèo đen không quan trọng; miễn là bắt được chuột”; dám quyết liệt chống chủ nghĩa giáo điều “Chân lý phải được kiểm nghiệm bằng thực tiễn” (Đặng Tiểu Bình). Tôi rất căm ghét Đặng Tiểu Bình vì đã xua quân xâm lược Việt Nam vào tháng 2.1979, nhưng phải thừa nhận ông là nhà cải cách triệt để.

Chừng nào chưa thoát được tư duy “Một người làm quan cả họ được nhờ”, chưa dám tuyên chiến với nạn “con ông cháu cha’, “đồng hương đồng khói” và bệnh cả nể tình nghĩa thì Việt Nam cứ mãi mãi nghèo và xứng đáng nghèo.

Nguyễn Vũ Mộc Thiêng

*Bài viết thể hiện văn phong và góc nhìn của tác giả, một doanh nhân tại TP.HCM.

(Thanh niên)

" Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An " ?

Từ chỗ tự hào “thanh lịch như người Tràng An”, nay Hà Nội đang dự tính ban hành quy chế chống nói tục, chửi thề trong cơ quan nhà nước và không gian công cộng , vì đâu nên nỗi?

Trong bài : Báo động nạn “mất dạy” ở Hà Nội (10.6.2015), Báo Petro Times viết: “Tưởng chừng chỉ có những người ít học, chợ búa mới văng tục, chửi bậy. Nhưng hiện nay, “văn hóa chửi” ăn sâu cả vào giới tri thức, người nổi tiếng”.

Blogger Hiệu Minh, một người Hà Nội, nhận xét: “Mấy tháng qua, có dịp đi qua nhiều vùng miền từ Bắc tới Nam, từ miền xuôi lên miền ngược, tôi có thể kết luận, người Hà Nội hay nói đúng hơn những người đang ở, đi lại trên đường, ăn uống sinh hoạt (ở Hà Nội), nói tục nhất cả nước”.

Chú đến chơi nhà

Tại sao giọng nói thanh lịch của Hà Nội xưa đã biến mất?

Phải chăng bọn đệ tử của Mao cho rằng những giọng nói Hà Nội thanh tao là của bọn tiểu tư sản phải đánh đổ, nhường chỗ cho "giai cấp vô sản" và từ đó cái vô văn hóa, cái thô kệch lên ngôi?

Giọng Bắc từ đường phố Hà Nội lên đến kênh truyền hình ngày nay như những tiếng chim, không phải chim khuyên mà là chim ...không ra chim gì!

Khi nói "Chú đến chơi nhà" thì chúng ta lại được nghe "chụ..chủ đện…đển chơi nhà". Dấu nặng không ra nặng, dấu hỏi không ra hỏi, nghe rất là…thô kệch! Còn dấu sắc thì biến mất.

Tại sao cái thanh lịch, thanh tao phải lùi bước trước cái thô kệch, quê mùa?

Trả lời được câu hỏi này thì sẽ trả lời được câu hỏi vì sao trong toàn xã hội hiện nay cái thiện đã nhường chỗ cho cái ác.

                                                                        Thì Vưỡn
                                                                     (Trương Tuần)

 “Văn hóa ứng xử xuống cấp trầm trọng là hiện tượng đáng báo động khi tiêu cực xã hội gia tăng, những vụ án nghiêm trọng liên tiếp xảy ra. Ở đó không chỉ đơn thuần là sự biến dạng của nhân cách mà còn là sự tan vỡ của rất nhiều hệ giá trị đạo đức truyền thống, như quan hệ trong gia đình, quan hệ thầy trò và nhiều quan hệ xã hội khác” - Petro Times nhận định về nguyên nhân của nạn “mất dạy”. Với PGS-TS Lê Quý Đức, nguyên Phó viện trưởng Viện Văn hóa và phát triển thì nguyên nhân là do xã hội có mặt nào đó giả dối nên có thể thấy, việc giới trẻ nói tục tĩu, chửi bậy là để phản ứng lại cái giả dối của xã hội.

 Blogger Hiệu Minh dẫn ra nhiều nguyên nhân hơn nữa: “Văng tục có nhiều lý do, bức xúc, bị đánh oan, bị ức hiếp, bị làm tiền vô lối. Xã hội có nhiều bất cập sẽ văng tục nhiều hơn. Chiến tranh kết thúc, người may mắn trở về, có người được chứng nhận thương binh, có người bị thương hẳn hoi nhưng giấy chứng thương thất lạc, muốn được trợ cấp, phải làm đơn kính chuyển. Vì ngập trong đơn từ kêu cứu, người thấp cổ bé họng từng hy sinh vì đất nước sẽ “Đan Mạch” thôi.

Bạn có một mảnh ruộng nhỏ, là nguồn mưu sinh của gia đình, bỗng dưng một ngày bạn nhận được cái giấy báo mảnh ruộng ấy thuộc đất dự án ABC, khi chưa có quyết định thu hồi, chưa có thỏa thuận đền bù hoặc trả cho bạn một mét vuông đất với giá một tô phở, liệu trong trường hợp đó cao bồi Mỹ có rút súng và fuck hay không?

Bạn vác đơn đi kiện, các cơ quan ban ngành làm lơ bạn, bảo bạn quay về địa phương, nơi mà họ lợi dụng chính sách đất đai là sở hữu toàn dân để cướp đất của bạn. Bạn không được kẻ cướp đất giải quyết, lẽ dĩ nhiên, bạn lại vác đơn đi kiện với sự kiên nhẫn vô bờ, bạn bị kết tội khiếu kiện vượt cấp. “ĐM” không?

Hằng ngày đi đường, bạn có thể thương tật nằm một chỗ hoặc chết bất đắc kỳ tử bởi xe buýt hung thần, taxi hung thần, ô tô hung thần, xe máy hung thần... Hoặc giả nếu bạn không chết vì bị đâm xe thì bạn sẽ chết vì bị dao đâm sau khi nó đâm xe bạn hoặc tài xế sẽ cán đi cán lại bạn cho kỳ chết bởi pháp luật quy định đền mạng người rẻ hơn nuôi thương tật. Nếu rơi vào một trong các trường hợp trên, có “Đan Mạch” không?

Biết bao thủ tục hành là chính làm người dân chẳng biết đâu mà lần. Rơi vào trường hợp đó bạn có muốn “Đan Mạch” không?

Những chỗ trồng cây mới được vài tháng, bỗng một hôm gió lốc đi qua, lật gốc cây vẫn còn bao bố bọc rễ cây. Nhìn cảnh đó liệu người yêu thiên nhiên có “Đan Mạch” hay không?..

 Còn người viết bài này có lần ra thăm Hà Nội, đi cùng anh bạn là dân thổ địa lái xe ra ngoại thành nhưng vì không rành đường nên hỏi thăm một cậu thanh niên. “Tiền đây!” (Đưa tiền đây) là câu trả lời. Ở Sài Gòn, chưa bao giờ hỏi đường mà gặp cảnh đó nên tôi ngạc nhiên quá đỗi trong khi anh bạn của tôi chẳng tỏ vẻ gì ngạc nhiên.

Lần khác ra thăm Hà Nội vào mùa thu. Trời đẹp, mát mẻ, chỉ muốn đi bộ loanh quanh trong phố cổ để ngắm phố phường. Nhỏ nhẹ hỏi đường một bà. Câu trả lời nhận được là: “Sao không đi xích lô? Đồ bủn xỉn”. Ngỡ ngàng.

Cả hai lần hỏi đường đều nhận được câu trả lời trực tiếp hoặc gián tiếp dính tới chữ tiền.
Những “dáng kiều thơm” và bao nhiêu thứ đẹp đẽ từ trong sách vở Tự Lực văn đoàn mà một thời những người không biết Hà Nội mơ về, bỗng chốc biến đâu hết.

Lại nhớ và thương Hà Nội của Nỗi lòng người đi của Anh Bằng, của Hướng về Hà Nội của Hoàng Dương. Hà Nội đó còn không?

Tôi cũng đã nghe người Hà Nội chửi tục vào cái lần đầu tiên gặp Hà Nội đâu khoảng đầu những năm 1980 và rất sốc. Nhưng càng về sau càng bớt thấy sốc. Nhưng cái chữ “tiền” kia mới ghê. Nhà nhiếp ảnh Quang Phùng nhận xét: “Chỉ từ những năm kinh tế khá lên... thì nói tục, chửi bậy cũng nhiều hơn. Nền văn minh lúa nước ở đồng bằng sông Hồng đã tồn tại hàng trăm, hàng nghìn năm cũng bị phá vỡ”.

 “Tiền đây!” với một người khách từ nơi khác đến hỏi thăm đường, đó không còn là chuyện thanh lịch hay văn hóa, mà có lẽ nằm ở tầng sâu hơn. Phải chăng là sự tử tế đã bị đánh mất? Chợt nhớ lời cảnh báo của đạo diễn Trần Văn Thủy cách đây đúng 30 năm qua phim Chuyện tử tế, một cảnh báo chẳng những không được lắng nghe lúc ấy mà còn bị cấm đoán suốt hai năm sau khi phim hoàn thành.

 Với Hà Nội, sự đứt gãy xã hội, đứt gãy văn hóa do những xáo động lịch sử để lại, thật sâu sắc. Nhưng sự đứt gãy do lịch sử để lại ấy là không thể đảo ngược. Đi tìm cách khắc phục nạn nói tục, chửi thề mà đổ mọi nguyên nhân cho người ngoại tỉnh, người “nhập cư” (sao lại là “nhập cư” trên chính quê hương mình?) là bế tắc, coi như không có giải pháp. Bởi chẳng lẽ để tìm lại sự tử tế phải trục xuất hết người ngoại tỉnh (mà làm sao trục xuất được?), hay gọi người Hà Nội cũ trở lại?

Vả chăng, có thủ đô (metropolis) nào trên thế giới không thu hút người từ khắp nơi đến mưu sinh do những cơ hội mà đô thị lớn mang lại? Và những thành phố lớn khác như Sài Gòn, như Đà Nẵng cũng thu hút người tứ phương đến làm ăn, sinh sống nhưng hồn cốt đô thị đã hình thành, dù có thể suy giảm, đâu có biến mất ?

 Mỗi đô thị có hồn cốt của nó, hay gọi là linh hồn cũng được. Linh hồn của nó, hồn cốt của nó (chẳng hạn sự tử tế hay lối sống phóng khoáng của cư dân) được làm nên bởi đất, nước, bởi sinh cảnh, con người và lịch sử của chính nó. Vậy để đô thị tìm (hay tìm lại) được hồn cốt hay linh hồn của mình, cư dân của nó (bất luận cũ, mới vì cũ, mới gì cũng phải chung sống thôi) cần thực hiện một soul-searching - một tự vấn sâu xa.

Đừng dừng lại ở vẻ ngoài, ở cái gọi là văn hóa ứng xử hay sự thanh lịch khi cái nền tảng bên trong đã mất hoặc suy giảm nhiều. Đô thị, và cư dân của nó, phải tìm kiếm linh hồn của mình (soul-searching, dịch từng chữ, cũng có nghĩa là tìm kiếm linh hồn), nếu có mà đánh mất thì phải tìm lại hoặc xây dựng mới, nhưng chắc chắn phải khởi đi từ một tự vấn sâu xa.

 Khi người ta biết sống tử tế với người khác, người ta sẽ không hoặc ít chửi tục hơn. Ngược lại, không phải cứ có học, có “văn hóa” là biết sống tử tế, đạo đức. Cái gốc của chửi thề không phải ở chỗ chửi thề. Tấn công vào đó là tấn công vào cái ngọn. Bên cạnh việc xóa bỏ những nguyên nhân gây bức xúc xã hội dẫn đến nạn chửi thề, nói tục thì tìm lại, xây dựng sự tử tế giữa người với người mới là cái gốc để chống lại nạn nói tục, chửi thề.

“Tử tế có trong mỗi con người, mỗi nhà, mỗi dòng họ, mỗi dân tộc. Hãy bền bỉ đánh thức nó, đặt nó lên bàn thờ tổ tiên hay trên lễ đài của quốc gia. Bởi thiếu nó, một cộng đồng dù có những nỗ lực tột bực và chí hướng cao xa đến mấy cũng chỉ là những điều vớ vẩn. Hãy hướng con trẻ và cả người lớn đầu tiên vào việc học làm người - người tử tế trước khi mong muốn và chăn dắt họ trở thành những người có quyền hành, giỏi giang, hoặc siêu phàm...” (Trích lời bình phim Chuyện tử tế).

NT (st )

(Dân Quyền)

Hoàng Giang - Hà Nội mùa ‘lội’ nước

Đánh từ khóa “Hà Nội lụt” lên google có thể tìm thấy gần 700,000 kết quả, gần một nửa số đó vừa được cập nhật trong ngày. Những năm gần đây tôi cảm thấy Hà Nội ngày càng trở thành một nơi khó sống. Chỉ nói riêng về thời tiết, mùa hè ngày càng nắng nóng kinh hoàng, nhiệt độ lên tới gần 40 độ. Mùa đông thì rét căm căm. Và mùa thu ngỡ tưởng nhẹ nhàng dễ thở nhất thì mưa lũ triền miên. Thủ đô Việt Nam đang lặn ngụp trong biển nước.

Có thể ví nội thành hiện nay như “Venice giữa lòng Hà Nội”, nước tràn ngập phố phường, người dân di chuyển bằng thuyền hết sức “lãng mạn”. Kèm theo mưa, lũ, giá cả rau xanh tăng cao ngất trời, xe cộ không thể đi lại dựng đầy trên phố, gara để xe của các chung cư cũng ngập lênh láng làm hỏng hóc hàng loạt ô tô, xe máy gây thiệt hại hơn tỉ đồng, chưa kể nhà sập, đường xá hỏng hóc.

Trận lụt vừa qua khiến mọi người liên tưởng ngay lập tức đến trận lụt lịch sử năm 2008. Sau hơn 7 năm, Hà Nội vẫn là Hà Nội, không thay đổi, vẫn bập bềnh sông nước. 7 năm trôi qua, tôi đã sống ở thành phố này, đã đi xa, đã trở về. Đối với một người xa nhà lâu ngày, đôi khi muốn quê hương đừng thay đổi quá nhiều, để mình bớt hẫng hụt nhưng vào những thời điểm như thế này, đó lại là một điều đáng buồn. Mỗi năm, ngân sách chống ngập lụt được đầu tư đến hàng ngàn tỉ đồng, biết bao những công trình cầu đường được dự kiến, được công bố để khởi công, để sửa sang lại, nhưng sửa mấy vẫn hỏng, mưa xuống cống lại tắc, đường lại lụt.

Người dân bất lực chỉ biết ngửa mặt lên mà than mà trách mà cầu ông trời đừng mưa nữa. Tôi ở xa gọi điện về có dặn bố mẹ đừng ra ngoài đường nhỡ chẳng may có chuyện nguy hiểm, mẹ bảo đã dự trữ đầy đủ lương thực trong tủ lạnh, không thiếu thứ gì. Thì riết rồi, dân mình cũng đều tự chuẩn bị kỹ năng sống qua mùa lũ như thế, từ ngoài Bắc vào đến trong Nam. Phải chăng các “ông lớn” cứ dùng chiêu “sống chết mặc bay” từ xưa thế mà lại hay? Người dân cứ kiên cường mà tự chống tự chọi để sống sót. Miền Trung gặp lũ hàng năm như gặp bạn bè, tuổi thơ của họ là lũ, trưởng thành và kiên cường cũng là nhờ lũ. Những thời điểm như thế, “khúc ruột miền Trung” lại lên tiếng kêu gọi anh em Nam Bắc, mà giờ cũng đang loay hoay lo lụt lội, liệu có còn tâm trí mà đáp lại miền Trung?

Tôi nhớ một bài báo đọc đã lâu về hệ thống chống lụt tại đất nước Hà Lan, một đất nước khoảng một nửa lãnh thổ chỉ cao hơn 1m so với mực nước biển, còn lại hầu như thấp hơn mực nước biển. Dự án Delta của Hà Lan từ năm 1958 đã, đang và chắc chắn sẽ là một công trình chống lũ lụt hoàn hảo và cực kỳ hiệu quả. Hệ thống đê được xây dựng khoảng 3.000km bao biển và 10.000km bao sông có sức chịu đựng vô cùng vững chắc. Hà Lan nổi tiếng với đê biển Afsluitdijk dài gần 35km, rộng 90m, cao 7,25m trên mực nước biển, được sử dụng đồng thời như đường cao tốc và là điểm đến thu hút khách du lịch từ khắp nơi trên thế giới.

Năm ngoái, vào đợt lụt lịch sử khi nước sông Thames dâng cao nhất trong vòng 60 năm trở lại đây, nước Anh cũng phải “cầu cứu” chính phủ Hà Lan 8 máy bơm nước công suất cao và đội ngũ kỹ sư Hà Lan để hỗ trợ chống lụt. Khoảng thời gian này, hai hoàng tử nước Anh đã lội nước 6 tiếng đồng hồ để giúp người dân chống lụt. Trong khi đó, chủ tịch nước Việt Nam gửi thư cho đồng bào nhân ngày phòng, chống lụt bão đồng thời đề nghị các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể… thực hiện tốt luật phòng, chống thiên tai.

Biết đến bao giờ chúng ta mới có một vị lãnh đạo bước ra khỏi tòa nhà Quốc Hội, ngừng viết thư,  nhìn vào mênh mông sông nước, nhìn từng người dân thủ đô đang “chổng mông” dùng xô dùng chậu hất nước ra khỏi sân nhà một cách vô vọng, nhìn hàng ngàn gia đình Hà Tĩnh, Quảng Ngãi, Quảng Trị… đang còm cõi ngồi trên mái nhà đợi nước xuống, ngóng viện trợ, đau xót vì mất người thân, nhìn dòng người và xe đang bì bõm đi qua dòng nước đen ngòm trên những tuyến đường Sài Gòn. 5 năm gần đây, Việt Nam công bố lọt vào danh sách những nước thoát nghèo, không biết đến bao giờ, nước ta trở thành nước thoát ngập?

Hoàng Giang

(Blog VOA)

* Blog 'Trong lòng Hà Nội' của Hoàng Giang là blog cá nhân. Các bài viết trên blog được đăng tải với sự đồng ý của Ðài VOA nhưng không phản ánh quan điểm hay lập trường của Chính phủ Hoa Kỳ.

Chuyện ngập úng

Vài năm trở lại đây, đặc biệt là vài tháng giữa năm nay, tình trạng mưa là ngập, ngập là úng đã diễn ra ở hầu hết các thành phố trên đất nước Việt Nam. Đặc biệt những thành phố lớn như Hà Nội và Sài Gòn thì chuyện ngập úng đã đến hồi cao trào. Ở Hà Nội chưa nghe nói gì chứ ở Sài Gòn, có quan chống ngập đã tuyên bố Sài Gòn phải tốn 66,800 tỉ đồng để chống ngập. Nhưng sau đó lại có phê duyệt của Thủ tướng Chính phủ, 100,000 tỉ đồng để chống ngập.

Người dân nghe đến những con số như cậy chỉ biết lắc đầu ngao ngán. Có người còn nói đùa: “Thì Sài Gòn mới là hòn ngọc Viễn Đông, chứ bây giờ thành cái hồ rồi, hồ Chí Minh đó, thành cái hồ thì phải nhiều nước chứ! Có gì đâu mà bàn cho mệt!”.

Mức độ ngao ngán của cư dân sài Gòn hiện nay có thể nói đã lên đến đỉnh điểm. Nhưng cũng có cái hay là sức chịu đựng của người Việt hiếm có dân nước nào bằng. Suốt bảy mươi năm ở miền Bắc và bốn mươi năm ở miền Nam, đói khổ, mệt mỏi, bị chèn ép, bị coi thường, bị lừa phỉnh… Đủ các thứ khổ nạn, vậy mà người dân vẫn cứ sống như chuyện đó rất ư bình thường, nước ngập thì xắn quần mà lội, dân phòng, công an đổ hết trái cây thì mai sắm cái hác mà bán lấy lãi…!

Có người lại ra chiều trầm ngâm, lắc đầu: “Chuyện ngập úng ấy à? Thường thôi, vì cái quan trọng nhất là tâm hồn, trí tuệ, nó đã bị ngập úng mấy mươi năm nay rồi thì nghĩa lý gì vài thành phố bị ngập! Trí tuệ ông nào đỉnh cao kia mới không bị ngập, vì có đỉnh cao trí tuệ rồi thì sá gì ba cái trí tuệ lèng phèng ở dưới!”.

Lời ta thán của người bạn khiến tôi giật mình, ông nói đúng, chuyện Sài Gòn thành cái hồ gọi là hồ Chí Minh theo cách hiễu đầy chất giễu nhại hoặc chuyện các thành phố lớn thi nhau mà ngập đều là hệ quả, cái đến sau của sự ngập úng tư tưởng, ngập úng trí tuệ. Khi tư tưởng, trí tuệ bị ngập úng, thối nát trong một hệ thống vốn dĩ sẽ đi đến kết cục như vậy thì mọi thứ chẳng còn gì để bàn.

Chỉ riêng thành phố Sài Gòn và Hà Nội, hai thành phố lớn và chưa bao giờ có “truyền thống” ngập úng như hiện nay lại trở thành tiêu điểm của ngập úng và thiệt hại do ngập nước gây ra thì khỏi phải chê vào đâu được! Trong khi đó, hai thành phố này nổi tiếng là có nhiều ao hồ và kênh rạch. Nếu như Hà Nội có nhiều ao hồ thì Sài Gòn lại có rất nhiều kênh rạch và hệ thống thoát nước ở đây cũng khá rộng lớn.

Ao hồ ở Sài Gòn trước đây cũng khá nhiều nhưng đã bị san lấp thành khu dân cư. Mọi thứ xúm tụm vào một trung tâm chật chội, ngột ngạt, hệ thống cấp thoát nước không có gì thay đổi mặc dù kinh phí hàng năm vẫn luôn chiếm con số rất lớn, hệ thống cấp thoát nước đang sử dụng hiện nay tại Sài Gòn đều dựa vào hệ thống do Pháp xây để lại.

Trong khi đó, với thiết kế của Pháp, hệ thống cống rãnh, kênh rạch và các đầu cầu dẫn lưu là bất di bất dịch. Thời Việt Nam Cộng Hòa cũng không có gì thay đổi về vấn đề cấp thoát nước. Khi Sài Gòn rơi vào tay chính quyền Cộng sản Việt Nam, mọi thứ thay đổi. Ao hồ bị san lấp, kênh rạch bị san lấp và ở các đầu cầu đều cho xây nhà kín mít, nhà gần đầu cầu thì người dân tìm cách đắp nền cho cao ngang với dốc cầu, móng nhà trở thành đập ngăn nước thoát từ đường xuống sông. Mọi xây dựng sau 1975 đều dẫn đến hệ quả là khi trời mưa, nước không có đường thoát (đầu cầu dẫn lưu, kênh rạch) và cũng mất luôn chỗ tạm thoát (ao hồ).

Dân số thì càng ngày càng đông, nhà cửa chen chúc nhau xây dựng. Trong lúc cơ quan quản lý xây dựng của thành phố này vẫn đi soi mói từng viên gạch khi nhân dân xây nhà để đóng thuế, để phạt. Và có bao nhiêu nhà xây dựng hợp pháp ở thành phố? Đương nhiên phải là 100% nhà ở những điểm quan trọng như đầu cầu, khu san lấp ao hồ. Vậy cơ quan quản lý kiến trúc, xây dựng thành phố này tồn tại để làm gì?

Tiếp đến, đã có bao nhiêu tiền và bao nhiêu thời gian người dân chờ đợi các ngành liên quan đào dường, dựng lô cốt hằng năm trời để xây dựng hệ thống thoát nước? Và đã bao nhiêu lần các quan chức tuyên bố sau khi xây dựng hệ thống lô cốt thoát nước này thì Sài Gòn không bị ngập nước? Có thể nói rằng lời hứa nhăng hứa cuội này đã lặp đi lặp lại quá nhiều lần, nghe riết thấy đầy lỗ tai!

Ở Hà Nội, hệ thống thoát nước cũng do thời Pháp để lại, hệ thống mới hầu như không đáng kể, chỉ có ở những khu phố mới và hiệu năng của chúng thì quá thấp. Trong khi đó, chi phí xây dựng hệ thống này cũng chẳng thấp một chút nào. Sở dĩ các thành phố đều trở nên tệ hại như hiện thấy là do nạn tham nhũng, rút ruột công trình quá nặng. Nặng đến độ một tay thầu công trình thoát nước kể rằng anh ta chỉ nhận đúng 1km đường cống ở Hà Nội, tổng kinh phí là ba tỉ đồng, anh phải chung chi cho quan chức bên A, tức chủ tịch, phó chủ tịch và các nhân viên  ủy ban quận hết một tỉ rưỡi đồng. Số tiền còn lại, xây dựng xong hệ thống cống dài 1km này, anh lãi được chín trăm ba chục triệu.

Như vậy, sau khi trả hết tiền công lao động, tiền vật liệu xây dựng, tiền chi phí cơ hội mỗi ngày của chủ thầu, anh ta chỉ mất đi năm trăm bảy chục triệu đồng. Số tiền ngót nghét 18% so với số tiền phải trích ngân sách bỏ ra. Thử hỏi, liệu có bao nhiêu km đường cống rãnh ở Sài Gòn và Hà Nội đã không bị cắt xén, bòn rút như trường hợp trên? Và với mức độ bòn rút, cắt xén kinh phí như vậy, liệu có mấy công trình có thể trụ qua được mùa mưa?

Tôi dám chắc rằng mọi hệ thống thoát nước do nhà nước xây dựng trong thời gian qua ở các thành phố lớn như Sài Gòn, Hà Nội đều đã hư hỏng. Nhưng vì nó nằm dưới lòng đất nên không ai nhìn thấy. Và khi không ai nhìn thấy được, người ta dễ dàng nói phét để qua chuyện. Bởi lẽ, sự ngập úng hiện tại không còn là chuyện của mưa, chuyện của thành phố hay cống rãnh mà là chuyện ngập úng của cả một hệ thống tư tưởng mục ruộng, thối nát.

Khi tư tưởng, trí tuệ đã thối nát, thì mọi sự thối nát, ngập úng khách chỉ là biểu hiện bên ngoài. Hiện trạng việt Nam đang là thảm trạng của thối nát và ngập úng, càng ngập úng thì càng tự coi mình là đỉnh cao trí tuệ!

VietTuSaiGon Blog

(RFA)

Vì sao EVN chịu cam kết ‘không tăng giá điện đến cuối năm’?

Trước phản ứng dữ dội của dư luận và báo giới về khả năng ‘phải tăng giá điện sau khoản lỗ tỷ giá khổng lồ’, lãnh đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) - ông Đinh Quang Tri - đã phải xuất hiện: “Tôi cũng khẳng định lần nữa là từ nay đến cuối năm chúng tôi không có kế hoạch xin điều chỉnh giá điện, tức là giá điện vẫn giữ nguyên như hiện nay.”

                                        Bộ trưởng bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng

Cam kết chưa tăng giá điện có lý do là ‘để hỗ trợ người dân và doanh nghiệp trong bối cảnh kinh tế còn khó khăn’.

Nhưng có thực vậy không?

Sự thật là kỳ họp cuối năm 2015 của Quốc hội VN đang sắp diễn ra - dự kiến khai mạc ngày 20/10/2015. Như một quy luật tại kỳ họp quốc hội, chủ đề tăng giá điện, xăng dầu và những áp lực đè đầu dân sinh khác lúc nào cũng nóng bỏng.

Đây cũng không phải lần đầu tiên giới lãnh đạo cá mập EVN đứng ra cam kết ‘không tăng giá đirện đến cuối năm’, mà hiện tượng này đã từng có tiền lệ từ năm 2011.

Không quá khó hiểu nếu cơ quan chủ quản của EVN là Bộ công thương, với bộ trưởng đại biểu quốc hội Vũ Huy Hoàng - luôn có nhu cầu trấn an giới dân biểu. Cũng như một quy luật, giá điện thường được tăng giữa hai kỳ họp quốc hội, tức vào thời gian mà phản ứng của dư luận xã hội và Quốc hội đối với Bộ công thương và EVN là nhẹ nhất.

Một nguyên nhân trực tiếp khác để EVN phải đưa ra cam kết trên là bộ trưởng Vũ Huy Hoàng cũng là ủy viên trung ương đảng - người đang mong ngóng sẽ có thể tiến đến đại hội đảng 12 - dự kiến vào đầu năm 2016 - với vị thế ít nhất giữ được ghế bộ trưởng của mình. Do đó, ông Hoàng không dám liều lĩnh để ‘cậu ấm hư hỏng’ của mình tăng giá điện vô tội vạ khiến dư luận giãy nảy.  Các đối thủ chính trị của ông dĩ nhiên sẽ lợi dụng tình thế đó để gây bất lợi cho ông.

Cần nhắc lại, sau khi hai thị trường chứng khoán lẫn bất động sản sụp đổ vào đầu năm 2011, đến giữa năm đó EVN đã lộ hình như một quán quân gây lỗ với hơn 40,000 tỷ đồng quẳng vào bất động sản, chứng khoán, ngân hàng… từ nhiều năm trước. Doanh nghiệp này cũng trở nên một quán quân đầy nguy hiểm trong nhóm đầu bảng các con nợ VN với số vay ngân hàng lên đến 118.000 tỷ đồng (có thông tin cho biết lên đến 143.000 tỷ đồng).

Bất chấp tình trạng suy thoái cùng kiệt của đất nước, toàn bộ số nợ nần đó đã được EVN tuồn qua tuyến đại tràng để đổ lên đầu người dân đóng thuế. Một chiến dịch theo cách “bù lỗ vào dân” thông qua cơ chế giá điện luôn ‘nâng lên một tầm cao mới’ đã được tập đoàn này cam tâm vận hành từ ít nhất 4 năm qua. EVN còn “tính đủ” với 90 triệu đồng bào mình đến mức hạch toán cả những đầu mục ăn chơi như bể bơi và sân tennis vào giá thành điện.

Trong những năm qua, bất chấp những đợt tăng giá điện vô tội vạ của EVN, đã không có bất cứ cuộc kiểm tra hoặc thanh tra nào được làm tới nơi tới chốn. Số lương “nghèo khổ” vài chục triệu đồng theo đầu nhân viên ở tập đoàn đã làm người dân thắc mắc, nhưng Bộ Công thương vẫn làm ngơ. Hành vi càn rỡ đưa bể bơi và sân tennis vào giá thành điện vẫn được Thanh tra chính phủ và những lãnh đạo như bộ trưởng Vũ Huy Hoàng đồng tình.

 Lê Dung 

(SBTN)

Nghĩ về 'chủ nghĩa lý lịch'

Có một vị giáo sư đã nói “mọi thứ lý đều có thể vượt qua, trừ một thứ lý là không tài nào vượt qua được”. Đó chính là lý lịch

Ông Nguyễn Đình Hóa – bố em Nguyễn Đức Ngà nghẹn ngào vì con trai đã có thể theo đuổi ước mơ trở thành công an.

Sau vụ thí sinh Bùi Kiều Nhi (xã Đức Hòa, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình) đạt 29 điểm nhưng không được vào học tại Học viện Chính trị CAND, chỉ vì cách đây hơn 20 năm, bố của em từng bị TAND huyện Tuyên Hóa kết án 9 tháng tù treo vì tội “chống người thi hành công vụ”, vừa được Bộ Công an “giải cứu”, đồng ý cho nhập học.

 Thì lại đến trường hợp Nguyễn Đức Ngà (xóm 9, xã Khánh Sơn, huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An) cũng đạt 29 điểm, nhưng đang có nguy cơ không được vào học tại Học viện Cảnh sát Nhân dân như nguyện vọng của em, chỉ vì 22 năm trước, bố em từng bị TAND huyện Nam Đàn kết án 9 tháng tù treo vì tội “cố ý gây thương tích”, đã khiến dư luận băn khoăn.

 Và “chủ nghĩa lý lịch” lại trở thành một đề tài được xã hội bàn luận.

 Lý lịch là gì mà ghê gớm vậy, khi suốt một thời gian dài, nó đã trở thành một “cái gông” đeo trên cổ không biết bao nhiêu người?

 Mỗi công dân đều phải có một bản lý lịch, trong đó phải kê khai từ 3 đời: Từ ông nội bà nội; ông ngoại bà ngoại; cha mẹ; cô; chú; bác cho đến anh em ruột của người khai. Tất cả đều phải trả lời những câu hỏi: Trước năm 1945 những người trên làm gì? ở đâu? Trong kháng chiến chống Pháp làm gì? ở đâu? Bất cứ ai trong số những người đó, hễ có một chút gì dính dáng đến chính quyền cũ, là người khai bị ảnh hưởng. 

Có một vị giáo sư đã nói “mọi thứ lý đều có thể vượt qua, trừ một thứ lý là không tài nào vượt qua được”. Thứ lý không thể vượt qua được mà vị giáo sư nói ở đây, chính là lý lịch. “Chủ nghĩa lý lịch” đã trở thành một vật cản đối với không biết bao nhiêu nhân tài trên khắp cả nước, dù ngày nay đã không còn quá khắt khe. 

Và mặc dù hiến pháp và rất nhiều bộ luật khác đã quy định “mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật”. Bình đẳng, nghĩa là ai vi phạm pháp luật thì người đó chịu. Những người khác, dù là ruột thịt, cũng không liên quan. Nhưng dường như người ta đã quên béng mất những quy định đó.

 Lịch sử từng có những tấm gương dùng người. Trung Quốc có chuyện “giết Cổn dùng Vũ”. Ông Cổn trị thủy có nhiều sai lầm, vua Thuấn đã giết Cổn, nhưng lại dùng con của Cổn là Vũ để tiếp tục trị thủy. Hay trong cuộc Bắc phạt, viên tướng chịu trách nhiệm cung ứng lương thảo cho quân đội là Lý Nghiêm không hoàn thành nhiệm vụ. Tổng chỉ huy quân Thục là Gia Cát Lượng đã cách chức Lý Nghiêm, nhưng lại dùng con của Nghiêm là Lý Phong tiếp tục lo việc lương thảo trong quân. Những cách dùng người trên đều có một mục đích duy nhất là trọng dụng nhân tài, không câu nệ về lý lịch. 

Nguyễn Đức Ngà là một học sinh xuất sắc, đã được kết nạp đảng ngay trong trường PTTH, khi đang còn là học sinh. Đây là một trường hợp vô cùng hiếm. Để được kết nạp đảng ngay trong trường, hẳn Nguyễn Đức Ngà đã phải trải qua một quá trình rèn luyện, tu dưỡng vô cùng gian khổ. Và chi bộ nhà trường, khi xét kết nạp em, hẳn đã biết chuyện của bố em 22 năm trước.

 Việc Bộ Công an “giải cứu” em Bùi Kiều Nhi là một việc làm đúng, hợp lý hợp tình, hợp lòng dân, được cả xã hội đồng tình và ca ngợi. Mong rằng lần này, quý Bộ hãy tiếp tục xem xét đến trường hợp của đảng viên trẻ Nguyễn Văn Ngà, cho Ngà được nhập học tại Học viện CSND, đúng theo nguyện vọng của em.

Vũ Hữu Sự

(Nông Nghiệp)

Hoàng Giang - Người già trên phố

Những ngày này Hà Nội bỗng dịu mát. Sau vài cơn mưa dông dai dẳng đầu thu, tiết trời cứ se lạnh man mác. Mọi người ra đường bắt đầu mặc thêm áo gió. Nhìn những ông cụ bà cụ lom khom chầm chậm đi bộ quanh hồ Gươm, lòng cứ dấy lên cảm giác buồn khó tả. Tôi lúc nào cũng có một sự thương cảm đặc biệt dành cho người già, khác với bạn bè tôi, họ khoái con nít hơn. Giả sử có người ăn xin hay bán kẹo trên đường, tôi thường sẽ giúp đỡ họ nếu là người già cả.

Vài tháng trước tôi có dịp vào Sài Gòn làm việc. Nơi tôi ở trên đường Cách Mạng Tháng Tám, đông đúc sầm uất nhất thành phố, đủ mọi tầng lớp người qua lại. Tôi đã đi qua nhiều thành phố tại nhiều nước, những người già, nghèo khổ, vô gia cư lang thang cũng từng thấy, nhưng vẻ khổ sở, xơ xác đến chạnh lòng thì có lẽ chỉ thấy được trên con phố này. Có cụ già cụt chân, quần áo rách rưới, lem nhem, hai bàn tay xỏ đôi dép tổ ong, lê từng bước. Đến các nhà hàng có người ngồi ăn, cụ cứ thế “quỳ” dưới chân bàn xin từng đồng. Chủ quán thấy thế hờ hững như đã quen, khách hàng thì ái ngại nhìn, đưa cho vài đồng tiền lẻ. Ngày nào cũng thấy ông lê đi cả dọc phố dài từ sáng đến tối mịt. Chả ai rõ ông đi đâu về đâu.  Đi qua ngã tư Tôn Đức Thắng - Pasteur, luôn luôn thấy có bà cụ già thật già ngồi vật vờ trên vỉa hè gần cây đèn xanh đèn đỏ, bên cạnh đặt một cái hộp con con để người đi đường dừng lại thấy thương thì bỏ tiền lẻ vào. Nhiều con đường khác còn thấy có bà cụ ngồi quỳ khoác áo tang trắng ôm mặt khóc rưng rức.

Tự hỏi chẳng lẽ không có một cơ quan đoàn thể nào đứng ra giải quyết những trường hợp như vậy, cứ để họ vất vưởng nay đây mai đó trên những góc phố nắng nôi bụi bặm? Những ngày đầu ở đây, tôi cứ nghĩ mãi về câu trả lời và đã từng hỏi một người già ăn xin rằng liệu cụ có muốn được giúp đỡ nếu có tổ chức, trung tâm từ thiện nào đến cưu mang mình không. Câu trả lời bất ngờ quá, họ cưu mạng cụ nhưng có cưu mang được con cụ còn ốm, còn đau nằm nhà không? Thì ăn xin, cũng như bán vé số, kẹo cao su, bây giờ đơn giản là một cái nghề để mưu sinh trong cuộc đời này. Và đã là cái nghề, thì cũng đủ thứ cạnh tranh từ “nhân sự” đến “địa bàn”. Chưa kể cũng có những “ông chủ” bảo kê, quản lý. Chỉ là một khúc phố ngắn Nguyễn Văn Đang, kẹp giữa đường bờ đê và Cách Mạng Tháng Tám, luôn luôn thấy quanh đi quẩn lại 1 ông lão tóc trắng mặc đồ bệnh nhân đi xin tiền chữa bệnh, một cặp con nít bé xíu dắt díu nhau líu lo bán kẹo cao su, đôi ba bà trung niên đội gánh bán túi xoài, chim cút…Chỉ trong một quãng phố ngắn mà ta nhìn thấy được phần nào số phận của nhiều thế hệ Việt, một cách sinh động nhất, trần trụi nhất, đang nai lưng bươn chải chỉ mong lo được đủ bữa cơm ngày hôm nay, còn chắt chiu được là may mắn.

Khó có thể đổ lỗi lên đầu ai, nếu nói đây là trách nhiệm của nhà nước thì lời nói chỉ như đang ném vào khoảng không vô định. Bản thân tôi nghĩ bởi dân tộc mình trong những ngày này đang thờ ơ quá, ích kỷ quá. Những số phận ngoài kia không phải là vấn đề của mình. Tâm lý “ăn xổi ở thì” không biết bao giờ mà trở thành lối sống của từng cá nhân. Thấy được cái lợi trước mắt thì cứ hưởng, cứ lấy, có dành dụm cũng là dành dụm cho đời mình, dành được ngần nào hay ho ngần ấy. Cứ thế mà lan ra thành cả hệ thống, dẫn đến một hệ lụy là tham nhũng. Cả đất nước là những vùng biển chết khép kín, không mở lòng, không chia sẻ, không một lần thả suy nghĩ về mai sau, để hành động vì những cá thể không phải là bản thân mình. Tôi vô cùng tâm đắc một câu nói mà nhạc sĩ Tuấn Khanh từng chia sẻ: “Một đời người đôi khi không đủ dài để dành dụm cho mai sau, nhưng cũng quá ngắn vì hối hả trong sự tham lam vô độ. Có những con người dành dụm lặng lẽ và khó nhọc như nhịp giọt mồ hôi rơi xuống, toả sáng trong cần lao. Và cũng có những con người dành dụm bằng nhịp chạy của đôi giày được đánh bóng, giẫy đạp trên lưng đồng loại mình, với mưu tính và quyền lực.”

Người già trên phố, biết đâu trong số họ có những người đã từng nghĩ về mai sau mà cầm súng ra chiến trường chiến đấu. Vậy thế hệ của chúng ta, đã có ai cúi mặt tự hỏi cả gần nửa thế kỷ sau chiến tranh, đất nước như trong một đoạn phim quay chậm, hòn ngọc Viễn Đông xìn màu theo năm tháng với nạn trộm cướp ngày một tăng cao, già trẻ ăn xin đầy đường, và đáng báo động hơn là cả triệu con người vẫn cứ điềm nhiên chấp nhận một cuộc sống như thế quanh mình.

Hoàng Giang

(VOA)

Xôn xao việc Formosa Vũng Áng tự trang bị súng bắn tốc độ, phạt như CSGT

  Bảo vệ Formosa được trang bị súng bắn tốc độ và xử phạt như CSGT–(Ảnh:doisongphapluat.com)

Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh (gọi tắt Formosa) thời gian gần đây đã trang bị súng bắn tốc độ và cho phép lực lượng bảo vệ xử phạt tài xế chạy quá tốc độ do công ty quy định trong khu vực Dự án Formosa (Khu kinh tế Vũng Áng, thị xã Kỳ Anh, Hà Tĩnh), đã gây chú ý dư luận.

Theo nguồn tin từ báo Pháp Luật TP.HCM tìm hiểu, Công ty TNHH gang thép Hưng Nghiệp Formosa Hà Tĩnh đã lắp đặt máy bắn tốc độ và tín hiệu đèn giao thông tại các ngã tư trên trục đường bộ chạy quanh khu công xưởng nhằm xử phạt các xe vi phạm tốc độ và nâng cao an toàn đường bộ khu xưởng.

                             Hệ thống đèn giao thông trong xưởng – (Ảnh: doisongphapluat.com)

Theo đó, với các mức phạt được công ty đưa ra, xe chạy tốc độ khoảng 31 – 50 km/h bị phạt 2 triệu/lần; xe chạy tốc độ từ 51 km/h trở lên, phạt 3 triệu đồng/lần. Ngoài ra, ai vi phạm 4 lần trở lên thì bị phạt 3 triệu đồng/lần và bị cấm vào xưởng 1 năm.

Việc không xin phép cơ quan chức năng khi trang bị súng bắn tốc độ và cho phép bảo vệ công ty xử phạt giao thông là điều chưa từng có ở công ty nào tại Việt Nam từ trước tới nay.

Trả lời với PV báo Pháp Luật TP.HCM, đại diện công ty cho rằng: “Trong nhà của anh, anh muốn quy định thế nào phải xin phép hả? Căn cứ theo điều nào, khoản nào, luật nào phải thế hả? Nếu tài xế không chấp hành, không nộp phạt thì cấm nhập xưởng, không được vào công trường làm việc”.

Theo ông Võ Trọng Hùng – Trưởng phòng CSGT công an tỉnh Hà Tĩnh, cho biết: “Đó là khu vực nội bộ của họ, đường do họ tự làm, chúng tôi không liên quan. Chúng tôi vào đó, họ không cho vào cũng không làm gì được. Việc họ đưa ra quy định xử phạt tôi cũng không biết vì không được vào nên làm sao biết được. Họ không xin phép chúng tôi”.

Được biết Formosa là một công ty tư nhân thì không có thẩm quyền làm CSGT, tại bất kỳ nước nào thì công ty tư nhân cũng đều không có quyền phạt xe cộ vi phạm cho dù chạy trên đường phố đất của công ty. Còn theo Luật Xử lý vi phạm hành chính 2012, doanh nghiệp hay đại diện pháp luật của doanh nghiệp không phải là cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xử phạt hành chính.

                  Các công nhân đang làm việc trong công trường Formosa –  (Ảnh: nld.com.vn)

Trước việc làm khá “lạm quyền” của công ty Formosa nhiều ý kiến khác nhau được chia sẽ trên mạng xã hội:

L T. A: Xe bên ngoài vào theo sự hướng dẫn của bảo vệ. Xe CSGT không được vào khu vực này nếu bảo vệ không cho, như vậy đương nhiên CSGT không có quyền phạt ở khu vực này. Rất nhiều khu vực ở VN đã áp dụng cái này, tuy nhiên chưa rộng.

N. V: Đây là đường nội bộ KCN “Ngoài hệ thống các nhà máy phục vụ dự án thì hạ tầng giao thông trong KCN được DN đầu tư xây dựng rất khang trang, rộng lớn”.

T.V:  … Không một tập đoàn tư nhân nào có được quyền đó! Thế là sẽ loạn, chỉ có chính phủ mới có quyền này!! Trên nguyên tắc chung trong khu dân cư hay khu công nghiệp ta chỉ có quyền hạn chế tốc độ bằng các biển báo hay đắp gờ cao hơn mặt đường từ 0,5 đến 10 cm theo hình líp mạ.

Được biết “siêu dự án” Formosa đã được nhận quá nhiều ưu đãi như: hơn 3.300 ha với thời gian thuê đất là 70 năm (vượt qua luật đất đai tới 20 năm, điều 52 của luật Đầu tư quy định thời hạn hoạt động của dự án nước ngoài phải phù hợp với yêu cầu hoạt động của dự án và không quá 50 năm), và tiền thuê chỉ 96 tỷ; nằm ở vị trí được cho là khá nhạy cảm về quốc phòng.

Để phục vụ dự án này, Hà Tĩnh đã phải thực hiện bồi thường giải phóng gần 2.000 ha đất với 3.000 hộ thuộc 9 xã vùng Nam Kỳ Anh, 58 nhà thờ, gần 15.000 ngôi mộ phải di dời để giải phóng mặt bằng. Riêng xã Kỳ Lợi gần như bị xóa trắng để dành đất cho dự án. Nhiều khiếu kiện, khiếu nại của người dân xung quanh việc đền bù giải tỏa hiện vẫn còn chưa giải quyết dứt điểm.

Với một khu trọng yếu, Vũng Áng gần như đối diện Hải Nam và là vị trí cắt ngang đất nước, được cho thuê với thời gian 70 năm – (Ảnh Internet)

Trước đó, việc xin thành lập đặc khu kinh tế của Formosa Vũng Áng cùng với những ưu đãi “vô tiền khoáng hậu” là tiền lệ chưa từng có, vượt quá khuôn khổ pháp lý của Việt Nam, cũng đã gây chú ý dư luận cả nước.

Theo báo Người Lao Động, tính đến tháng 12/2014, có tổng cộng khoảng 40.000 lao động đang làm việc tại dự án Formosa, trong đó có gần 7.000 người nước ngoài đến từ 24 quốc gia và vùng lãnh thổ đăng ký tạm trú, chủ yếu là lao động Trung Quốc với 5.659 người.

Ngày 25/3, tại Frmosa đã xảy ra vụ tai nạn sập giàn giáo khiến 13 người tử vong. Sau thanh tra, lực lượng chức năng đã phát hiện gần 150 sai phạm an toàn lao động tại đây – (Ảnh: vnexpress.net)

Có rất nhiều điều để nói về dự án Formosa, hiện việc tự trang bị súng bắn tốc độ, tự xử phạt giao thông trên đang cần được cơ quan chức năng xem xét, giải quyết.

Từ Ân tổng hợp

(Đại Kỷ Nguyên.VN)

Cô gái bán hoa hồng tặng bông hoa cuối cùng cho người ăn xin, không ngờ lại…

Một cô gái bán hoa hồng đã tặng đóa hoa cuối cùng của mình cho một người ăn xin ở ven đường, không ngờ…

Đã từng có một cô gái bán hoa hồng, sau khi đã bán được gần hết số hoa của mình, cô liền đưa bông hoa hồng còn lại đang cầm trên tay tặng cho một người ăn xin ở ven đường.

Người ăn xin này chưa từng nghĩ lại có một cô gái tặng hoa cho mình, có lẽ từ trước đến nay anh ta cũng không từng để tâm đến bản thân, mà cũng có thể chưa từng được nhận tình yêu thương từ người nào khác.

Thế là anh ta quyết định, ngày hôm đó không đi xin nữa mà trở về nhà.

Sau khi trở về nhà, anh ta cắm đóa hoa hồng vào một chiếc bình nhỏ rồi đặt ở trên bàn và ngồi thưởng thức.

Trong lúc ngồi ngắm hoa, anh ta chợt nghĩ: “Bông hoa xinh đẹp như thế này sao có thể cắm vào một chiếc bình bẩn thỉu như vậy được!”, thế là anh quyết định mang chiếc bình đi lau rửa sạch sẽ, để cho xứng đôi với vẻ đẹp của đóa hoa.

Sau khi làm xong rồi, anh ta lại nghĩ: “Bông hoa xinh đẹp như thế, chiếc bình sạch sẽ như thế sao lại có thể đặt trong một căn phòng bẩn thỉu và bừa bộn như thế này chứ!”

Thế là anh ta quét dọn sạch sẽ một lượt toàn bộ căn phòng của mình rồi sắp xếp lại đồ đạc cho gọn gàng ngăn nắp. Căn phòng bỗng nhiên trở nên ấm áp vì có sự chiếu rọi của đóa hoa, nó khiến anh ta dường như đã quên mất chỗ ở cũ của mình vậy.

Đang lúc cảm thấy lâng lâng trong lòng, thì anh ta phát hiện trong tấm gương phản xạ ra một người bẩn thỉu, đầu tóc rối bù, anh ta không ngờ bộ dạng của mình lại như vậy và thầm nghĩ: “Người như này đâu có tư cách gì làm bạn với đóa hoa hồng kia?”

Thế là anh ta lập tức đi tắm rửa, sửa sang đầu tóc và làm thay đổi bản thân, tìm trong đống quần áo chọn một bộ tuy cũ kỹ nhưng có phần sạch sẽ. Anh ta phát hiện ra một chàng trai tuấn tú mà chưa từng tưởng tượng ra khi soi mình vào tấm gương. Chợt anh ta nảy sinh ý nghĩ: “Mình quả là không tồi, sao có thể đi làm kẻ ăn xin được nhỉ?”

Đây là lần đầu tiên anh ta tự hỏi mình kể từ khi quyết định đi ăn xin, có lẽ rằng linh hồn của anh ta đã trong nháy mắt mà thức tỉnh. Anh nhìn nhìn lại hết thảy mọi thứ trong căn phòng, rồi nhìn lại đóa hoa hồng xinh đẹp kia và lập tức đưa ra một quyết định trọng yếu nhất trong cuộc đời mình: “Từ ngày mai mình sẽ không làm một người ăn xin nữa, mình sẽ đi tìm việc làm!”.

Bởi vì không sợ bẩn không sợ lạnh, nên anh ta rất dễ dàng tìm được một công việc, có lẽ bởi vì trong lòng anh ta luôn có đóa hoa hồng khích lệ, nên anh luôn cố gắng không ngừng, chỉ mấy năm sau anh ta đã trở thành một ông chủ của một công ty.

Đây không phải chỉ đơn thuần là một đóa hoa hồng, mà là một tia hy vọng, một ước mơ tươi đẹp và một tương lai rực rỡ. Khoảng cách giữa địa ngục và thiên đường chỉ là một bức tường mỏng manh, chỉ cần bạn tin tưởng vào chính mình, không buông bỏ chính mình, trong lòng có ước mơ, có mục tiêu, có hy vọng thì cuộc đời có thể tùy thời mà được biến đổi.

Hãy tìm “đóa hoa hồng” xinh đẹp của cuộc đời bạn, khiến bạn có những cải biến nho nhỏ, khi bạn biến đổi rồi thế giới cũng sẽ biến đổi theo! Nếu như bạn đã có được một bó hoa hồng lớn, có thể trang điểm cho cuộc đời của bạn, nhất định xin bạn hãy đem những đóa hoa hồng tượng trưng cho hy vọng và năng lượng thần kỳ đó tặng cho những người bên cạnh mình nhé!

Theo NTDTV

Mai Trà biên dịch

(Đại Kỷ Nguyên VN)

Người dân sáng suốt, thương lái Trung Quốc bị trục xuất về nước

Chuyện thương lái Trung Quốc đến Việt Nam thu mua những thứ dị biệt đã không còn xa lạ, đặc biệt người dân nước ta lại hay ”mắc bẫy”. Mới đây, một người đàn ông Trung Quốc hướng dẫn người dân dùng hóa chất đổ xuống đất cho giun bò lên rồi họ thu mua lại. Tuy nhiên, lần này người dân đã mau chóng báo chính quyền xử lí.

Người đàn ông Trung Quốc (bên phải) bị xử phạt hành chính và trục xuất khỏi khu vực biên giới Việt Nam.

Hôm 17/9, Lê Văn Cương (25 tuổi, trú huyện Lục Nam, Bắc Giang) và Gan DeQiang (40 tuổi, quốc tịch Trung Quốc) xuất hiện tại một số bản gần khu vực biên giới ở thị trấn Lao Bảo (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị), dùng hóa chất chưa xác định đổ xuống đất, hướng dẫn người dân bắt giun đất để thu mua lại. Họ tập trung dân địa phương lại rồi đổ một loại hóa chất chưa xác định xuống đất, chỉ một thời gian ngắn sau, giun đất bò lên.

Ngay lập tức, quần chúng nhân dân đã trình báo sự việc lên chính quyền, nhà chức trách mời 2 người này về làm việc. Gan DeQiang khai báo mua giun đất để làm thức ăn tăng trọng cho gia súc, trong khi Cương được thuê làm phiên dịch.

Theo ông Trần Văn Tân, Chi cục trưởng Bảo vệ thực vật tỉnh Quảng Trị  việc bắt và thua mua giun sẽ gây hại cho đất. “Giun đất là bạn của nhà nông, làm cho đất tơi xốp, đất tốt. Nếu không có giun thì đất chai cứng”.

Ngoài ra, giun đất có thể được sử dụng để xử lý tất cả các loại chất thải hữu cơ bao gồm cả nước thải, phân động vật, bột giấy thải, chất thải nhà máy bia và phân nấm, đưa giun đất để xử lý rác thải sẽ giúp giảm một phần vấn đề lớn về môi trường. Giun có sức tiêu hóa lớn. Tác dụng phân giải hữu cơ của giun chỉ đứng sau các vi sinh vật. Một tấn giun có thể tiêu hủy được 70 – 80 tấn rác hữu cơ, hoặc 50 tấn phân gia súc trong một quý.

                                          Bao đựng hóa chất chưa xác định để bắt giun đất.

Đến chiều 19/9, người đàn ông này đã bị phạt hành chính 16 triệu đồng, trục xuất khỏi khu vực biên giới.

Thiếu tá Phan Văn Kiệm, Đội trưởng điều tra hình sự, Đồn biên phòng cửa khẩu quốc tế Lao Bảo (huyện Hướng Hóa, Quảng Trị) cho hay đơn vị  đã xử phạt hành chính 16 triệu đồng, trục xuất khỏi khu vực biên giới với Gan DeQiang vì đã hướng dẫn người dân dùng hóa chất bắt giun để thu mua trái phép.

Cụ thể, Gan DeQiang bị xử phạt 15 triệu đồng với hành vi nhập cảnh, hành nghề hoặc có hoạt động khác tại Việt Nam mà không được phép của cơ quan có thẩm quyền, một triệu đồng vì sử dụng thuốc bảo vệ thực vật bị cấm tại Việt Nam; Đồng thời, nhà chức trách tịch thu, tiêu hủy số hóa chất và dụng cụ của Gan DeQiang.

Nam thanh niên Việt Nam đi cùng là Lê Văn Cương bị phạt một triệu đồng vì không hướng dẫn người nước ngoài khai báo tạm trú theo quy định hoặc không thực hiện đúng các quy định khác của cơ quan có thẩm quyền tại Việt Nam.

Qua nhiều thương vụ thu mua ”mặt hàng lạ” như thu mua lá mãng cầu, nụ thanh long, cau non, cam non, ốc bươu vàng, gỗ sưa, dứa, dừa non, rễ sim, hoa ngâu, lá cây phong ba, hạt chè, xơ dừa, sừng, móng trâu bò đến đuôi trâu, phân trâu…nhiều nhà kinh tế đã tổng kết thành quy luật về hành trình thu mua nông sản của những thương lái Trung Quốc:

Đầu tiên là tung tin đồn, đẩy giá cao và mua số lượng lớn, mua không cần chú ý đến chất lượng, nhiều khi còn yêu cầu nông dân “pha tạp” sản phẩm. Sau đó thì nhanh chóng biến mất, để lại cho những người mua gom những “trái đắng” khổng lồ, và người nông dân thẫn thờ khi “bờ xôi ruộng mật” của họ nay xơ xác vì bị tận thu.

                                               Thương lái Trung Quốc mua ốc biêu vàng.

Mục đích của những thương lái Trung Quốc này nhằm triệt để nguồn cung, phá hoại nền nông nghiệp nước ta, làm nhiễu loạn thị trường nông sản…Vì thế người dân đừng hám lợi trước mắt mà “tiếp tay” cho ý đồ của họ. Lợi trước mắt nhưng hậu quả lâu dài thì người nông dân phải chịu.

“Đội quân không tiếng súng” của Trung Quốc đang công khai tấn công Việt Nam

Tổng hợp

(Tinh Hoa)

Chủ tịch Quốc hội: "Tôi cảnh báo trước là không có phí phiếc gì đâu đấy"

Chủ tịch Quốc hội đã phát biểu rất gay gắt sau khi nghe báo cáo dự thảo Nghị định quản lý thiết bị y tế, kèm theo cảnh báo "không có phí phiếc gì đâu đấy".

Cách đây ít phút, Thứ trưởng Bộ Y tế - ông Nguyễn Viết Tiến đã trình bày trước Ủy ban Thường vụ Quốc hội dự thảo Nghị định quản lý trang thiết bị y tế. Đáng chú ý, dự thảo Nghị định đề cập tới vấn đề phí, lệ phí.

Ông Tiến cho hay, trình tự, thủ tục để công bố hoặc cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoặc cấp phép gồm rất nhiều hoạt động như: Thẩm định hồ sơ, cập nhật thông tin vào cơ sở dữ liệu về quản lý trang thiết bị, in ấn phát hành các giấy tờ có liên quan... và các hoạt động này đòi hỏi phải có nguồn kinh phí.

Tuy nhiên, trên thực tế các loại phí, lệ phí này lại chưa được ghi nhận trong các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về phí, lệ phí. Do vậy, để bảo đảm cho việc tổ chức triển khai Nghị định sau khi được ban hành, dự thảo Nghị định đã quy định các loại phí, lệ phí sau đây:

Lệ phí công bố đủ điều kiện sản xuất trang thiết bị y tế; công bố tiêu chuẩn trang thiết bị y tế thuộc loại A; công bố đủ điều kiện mua bán trang thiết bị y tế; Phí cấp mới, cấp lại, gia hạn số lưu hành; Phí thẩm định cấp mới, cấp lại giấychứng nhận kiểm định, hiệu chuẩn.

Việc thu, nộp, quản lý, sử dụng các loại phí này sẽ thực hiện theo quy định của pháp luật về phí, lệ phí.

Nghe xong báo cáo, bày tỏ sự đồng tình với việc phải quản lý chặt về trang thiết bị y tế, tuy nhiên Chủ tịch Quốc hội cũng thẳng thắn chỉ rõ: “Nghị định như các đồng chí dự thảo, tôi cho là gay go đấy.

Cái lo thứ nhất là sẽ thiếu trang thiết bị, vì không sản xuất được, không lưu hành được, không nhập khẩu được… vì các đồng chí làm kiểu này thì làm sao người ta cựa quậy được nữa.  Nếu các đồng chí làm kiểu này tôi tin là trang thiết bị y tế của nước ta sẽ cụt hết.

Ngành y tế đã có bài học rồi, trước đây quản lý thuốc sôi động cả hội trường Quốc hội, nguyên nhân sâu xa nhất là chỉ có vài anh được nhập khẩu”.

Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Sinh Hùng: "Các đồng chí đang trở lại thời bao cấp ngày xưa chứ không phải bây giờ". ảnh: quochoi.vn

Đồng thời, Chủ tịch Quốc hội cũng đặt ra một loạt câu hỏi rất đáng suy ngẫm: Ngành y tế đủ sức làm không? Có vào kiểm tra xem xét tất cả được không Nhập khẩu ngành y tế có thể kiểm tra xem xét tất cả các loại không?

“Cái này phải rất chuyên môn, có kỹ thuật, rất có trình độ, chứ không đơn giản chỉ là hội đồng đâu, Bộ các đồng chí không phải là bộ sản xuất, mà các đồng chí lại nhảy vào quản lý cấp phép đủ kiểu thế này thì có dẫn đến tiêu cực không?

Trước đây thuốc trước đã có bao nhiêu chuyện rồi, bệnh viện trở thành tiếp thị, bán thuốc. Bây giờ làm cái Nghị định này, ai muốn ngọ ngọe gì là phải đến Sở Y tế, đến Bộ Y tế hết. Các đồng chí có trở thành cái ngành tiêu cực không? Tôi nói các hiện tượng này các đồng chí phải cảnh báo, lần làm Nghị định này các đồng chí không có báo cáo đánh giá tác động”, Chủ tịch Quốc hội nêu quan điểm.

Cũng theo Chủ tịch Quốc hội, dự thảo Nghị định không thống nhất pháp luật. Việc quản lý là cần thiết, nhưng phải thực hiện theo Luật Đầu tư, tức là mọi người có quyền tự do kinh doanh các ngành nghề mà pháp luật không cấm.

Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ: “Nó có ảnh hưởng tới sức khỏe con người thì phải là ngành kinh doanh có điều kiện, bao gồm từ đầu tư sản xuất cho đến mua bán sau này, vậy thì luật pháp quy định rồi phải đáp ứng các điều kiện gì. Chứ không phải hở ra cái là xin phép, đụng đến là phải xin giấy, đụng đến cái là phải nộp phí. Người bệnh sẽ không biết bao nhiêu thứ phí, do những cái này cộng vào. Và cái máy về Việt Nam là đắt nhất vì phí các đồng chí cộng hết vào đây. Tôi cho là chẳng có đồng phí nào hết. Tại sao lại cứ cho phí vào đây?”.

Trước một số ý kiến đặt ra vấn đề có nên nghiên cứu xây dựng thành luật quản lý thiết bị y tế? Chủ tịch Quốc hội nói ngay: “Tôi thấy không cần thành luật. Nó cũng chỉ là cái máy thôi, nhưng liên quan đến con người nên phải cẩn thận chặt chẽ thôi, tại sao lại phải làm 4 ngành một luật thì chết.
Không nên vội đưa ra luật, chỉ nên ban hành nghị định để các trang thiết bị vận hành tốt. Tôi cảnh báo trước là không có phí phiếc gì đâu đấy, phí đầu tư, phí phép gì cũng đã có rồi”.

Theo quan điểm của người đứng đầu Quốc hội, việc cần thiết là phải quy định rõ điều kiện, phải đăng ký với cơ quan quản lý, ai đủ điều kiện thì làm và có kiểm tra, ai không đủ điều kiện thì bị phạt hành chính, đình chỉ sản xuất, rút giấy phép.

Cuối cùng, Chủ tịch Quốc hội chốt lại: "Tại sao lại làm kiểu này, các đồng chí đang trở lại thời bao cấp ngày xưa chứ không phải bây giờ. Làm thế này sẽ thiếu máy là một, tiêu cực trong ngành là hai, cuối cùng đổ lên đầu bệnh nhân hết, vì một ca kiểm tra đáng ra một nghìn đồng thì lấy ba trăm nghìn, bốn trăm nghìn vì cái máy nó đắt, đủ các loại.

Nhà nước cũng thiệt, người bệnh cũng thiệt, cán bộ công chức cũng bị rủi ro. Tôi cho là các đồng chí phải đổi mới tư duy đi, phải tính lại.

Làm nghị định là nghị định điều kiện thôi, chứ không  phải nghị định để quản lý kiểu này. Ai có đủ điều kiện thì làm, tất cả đều bị quản lý, xử lý theo quy định. Cái khó nhất là điều kiện, mà điều kiện hiện nay quy định chưa đủ à? Chưa đủ, sau này các đồng chí giao cho Sở Y tế, giao cho bộ phận này, giao cho bộ phận kia, rồi lại ra điều kiện thì người ta sống sao nổi hả ông Tiến (Thứ trưởng Nguyễn Viết Tiến – PV).

Nhà sản xuất, nhà kinh doanh, nhà nhập khẩu sống sao nổi khi mà mỗi cán bộ đến cho vài điều kiện nữa. Thế thì làm sao mà phát triển được”.

Báo cáo về nội dung này, bà Trương Thị Mai – Chủ nhiệm Ủy ban các Vấn đề xã hội của Quốc hội chỉ rõ một số điểm bất cập cần phải xem xét lại:

Thứ nhất, nội dung thuộc phạm vi điều chỉnh của dự án Luật phí, lệ phí, đề nghị Ban soạn thảo nghiên cứu, đề xuất và quy định cụ thể tại dự án Luật phí, lệ phí, không đưa vào dự thảo Nghị định này.

Thứ hai, hiện nay, các cơ quan quản lý nhà nước về thiết bị y tế chỉ quản lý một số lượng nhỏ các mặt hàng thuộc thiết bị y tế. Theo dự thảo Nghị định, số lượng thiết bị y tế phải quản lý sẽ tăng lên rất nhiều so với khả năng của bộ máy hiện hành (ở Bộ Y tế chỉ có khoảng 10 cán bộ, các Sở Y tế chỉ 1-2 người) nên việc quản lý sẽ gặp khó khăn. Vì vậy, cần quy định lộ trình thực hiện để đảm bảo tính khả thi của pháp luật.

Thứ ba, Điều 34 dự thảo giao Bộ Y tế là nơi nhận hồ sơ đăng ký số lưu hành và cấp số lưu hành, nhưng tại Điều 41 về thu hồi số đăng ký lưu hành lại quy định “Sở Y tế nơi đã cấp số lưu hành” là chưa đồng bộ.

Thứ tư, đề nghị bổ sung nguyên tắc liên quan đến xã hội hóa thiết bị y tế (liên doanh, liên kết, thuê, mượn thiết bị y tế...), viện trợ nhân đạo liên quan tới thiết bị y tế,nguyên tắc tiêu hủy đối với thiết bị y tế; quy định về phần mềm công nghệ thông tin thống nhất sử dụng chung.

Ngọc Quang

(Giáo Dục)

Lê Mạnh Hùng - Bàn về quốc ca

Hình minh họa

Thứ Ba tuần này là ngày kỷ niệm trận Không chiến Anh quốc (Battle of Britain) kết thúc. Chính vào ngày này, 15 tháng 9, 1941, đã diễn ra trận không chiến khốc liệt nhất giữa Anh và Ðức, với Không Quân Hoàng Gia Anh huy động toàn bộ các máy bay chiến đấu của mình lên không để bảo vệ vùng trời. Và họ đã thành công. Sau khi các cuộc không chiến trong ngày kết thúc, Hitler đã quyết định hủy bỏ chiến dịch “Hải Báo” (Sea Lion) nhằm đổ bộ quân đánh chiếm nước Anh vì đã không đạt được ưu thế trên không.

Trong các nghi thức kỷ niệm ngày chiến thắng này, quốc ca Anh có được trình diễn. Nhưng tôi không thích bài quốc ca “God Save the Queen” này của Anh. Tuy rằng đã sống tại nước Anh này trên hai mươi năm và trở thành công dân Anh, nhưng tôi vẫn thích một chế độ Cộng Hòa hơn (tuy rằng trong vấn đề này tôi là một thiểu số). Nước Anh tuy rằng quân chủ nhưng cũng vẫn là một nước dân chủ và văn minh không kém gì bất kỳ một nước nào khác trên thế giới.

Quốc ca cũng như quốc kỳ là những sản phẩm xuất hiện tương đối muộn trong lịch sử. Nó chỉ xuất hiện khi bắt đầu có quốc gia-nhà nước (nation states) tại Châu Âu vào thế kỷ thứ 18. Nói chung chúng có vai trò biểu tượng gắn liền dân chúng trong nước với nhau trong một tinh thần yêu nước mà trước đó không cần thiết vì đã có những biểu tượng khác tỷ như giáo hội, vương triều đại biểu.

Thành ra hầu hết các quốc ca đều là những bài ca nói đến việc đoàn kết chống lại một kẻ thù nào đó, ngoại xâm hay nội bộ. Ðoạn chót của bài ca “God Save the Queen” chẳng hạn - mà bây giờ không bao giờ được hát - là một lời cầu nguyện rằng đạo quân Scott phản loạn ủng hộ ông Hoàng Tử Bonnie Prince Charlie theo đạo Công Giáo bị dẹp tan và ngai vàng nước Anh tiếp tục trong tay những người Tin Lành. Lời cầu nguyện này đã được đáp ứng và ngai vàng nước Anh yên lành trong tay hoàng tộc hiện nay. Thế nhưng tháng 5 vừa qua, trong cuộc tổng tuyển cử mới nhất trên toàn nước Anh, những người dân Scotland đã bỏ phiếu áp đảo cho đảng Quốc Gia Scotland đến nỗi việc Scotland tách ra khỏi Vương Quốc Thống Nhất Anh, Scotland, Wales và Bắc Ireland là một sự kiện rất có thể xảy ra trong tương lai.

Quốc ca Mỹ, “The Star - Spangled Banner” là sản phẩm của một cuộc cách mạng chống lại đế quốc Anh. Xuất xứ từ một bài thơ của Francis Scott Key làm vào năm 1814 khi ông nhìn thấy hạm đội Anh bắn phá pháo đài Fort McHenry (từ đó có câu “bombs bursting in the air” đạn nổ vang trên không) và dùng điệu nhạc của một bài dân ca phổ biến của Anh nó đã trở thành một bài quốc ca đầy âm hưởng dối với dân Mỹ.

Quốc ca của Ireland “A Soldier's Songs” Cũng nhắm vào thực dân Anh trong câu “The serried ranks.. shall set the Tyrant quaking” (hàng hàng lớp lớp... sẽ làm cho bạo chúa run rẩy). Quốc ca Pháp “La Marseillaise” cũng là hậu quả của một cuộc cách mạng, Cách mạng Pháp 1789 và nhắm vào quân Áo mà đế quốc Áo Hung lúc đó là kẻ thù chính của Pháp. Lời kêu gọi công khai:

Aux armes, citoyens,

Formez vos bataillons,

Marchons, marchons!

Qu'un sang impur

Abreuve nos sillons!

(Công dân hãy vũ trang, hãy thành lập các tiểu đoàn. Hãy tiến bước để những giọt máu dơ bẩn thấm vào các luống cầy của chúng ta.)

Chính bản nhạc này đã là nguồn cảm hứng cho cả hai bài quốc ca của hai phe Quốc-Cộng tại Việt Nam.

Việt Nam mình cố nhiên là trước kia không có quốc ca. Các triều đại trước của ta còn không có cả quốc kỳ. Sử chép khi phái bộ Phan Thanh Giản sang Pháp thương thuyết việc chuộc lại ba tỉnh miền Ðông Nam Kỳ, Pháp xin quốc kỳ của ta để treo lên cho trang trọng. Cụ Phan không biết làm sao phải lấy đại một miếng nhiễu điều đưa cho Bộ Ngoại Giao Pháp nói đó là quốc kỳ của ta. Thành ra khi Việt Nam độc lập, việc đầu tiên của chính phủ Trần Trọng Kim là kiếm một quốc kỳ và một quốc ca.

Quốc kỳ mà chính phủ Trần Trọng Kim lựa chọn là lá cờ “quẻ ly” - cờ vàng ba sọc đỏ trong đó hai sọc liền ở ngoài và một sọc gãy ở giữa tượng trưng cho quẻ ly của kinh Dịch. Quẻ ly biểu tượng cho phương Nam nhưng có lẽ vì thấy vạch gãy ở giữa không đẹp cho nên đến chính phủ Nguyễn Văn Xuân năm 1948 mới nối liền gạch giữa thành lá cờ vàng ba sọc của Việt Nam Cộng Hòa chúng ta. Thế nhưng một số kẻ lắm miệng lại bàn rằng ba sọc liền là quẻ càn, thuộc phương Tây Bắc, thuộc kim trong khi Việt Nam ở phương Nam thuộc hỏa. Hỏa khắc kim thành ra chọn lá cờ ba sọc là một điềm xấu!

Quốc ca mà chính phủ Trần Trọng Kim chọn là bài “Ðăng Ðàn Cung” một bài nhạc cung đình cổ không có chút kích thích nào thành ra khi chính phủ quốc gia Việt Nam được thành lập năm 1949, Thủ Tướng Nguyễn Văn Xuân mới lấy bài “Tiếng Gọi Sinh Viên,” bài ca của Tổng Hội Sinh Viên Hà Nội hồi năm 1940-41, đổi chữ “sinh viên” thành “thanh niên” làm quốc ca. Sang đến Tổng Thống Ngô Ðình Diệm mới thay chữ “thanh niên” thành “công dân” và đó là bài quốc ca của Việt Nam Cộng Hòa cho đến 1975. Cả hai bài “Tiếng Gọi Công Dân” của miền Nam với câu mở đầu “Này công dân ơi, đứng lên đáp lời sông núi” không khác gì câu mở đầu của bài La Marseillaise “Allons enfants de la Patrie, Le jour de gloire est arrivé! “và “Tiến Quân Ca” của miền Bắc với lời kêu gọi “Thề phanh thây, uống máu quân thù” nhắc lại câu Qu'un sang impur Abreuve nos sillons của Pháp.

Nhìn lên phía Bắc, quốc ca Trung Cộng “Chí Nguyện Quân Ca” viết ra 15 năm trước khi đảng Cộng Sản nắm chính quyền vào năm 1949 nhắm vào Nhật Bản như là một kẻ thù chính nhưng câu ca “Chúng ta sẽ xây một Vạn Lý Trường Thành mới” là một báo hiệu cho một nước Trung Quốc bá quyền hiện nay.

Quốc ca cũng thay đổi tùy theo quốc vận. Quốc ca của Liên Xô đầu tiên là bài “Quốc Tế Ca,” bài hát xưng tụng chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới.

Nhưng nó chỉ được dùng có một phần tư thế kỷ đầu tiên. Dưới triều Stalin, một quốc ca mới được lựa chọn có tính cách thuần túy ái quốc Nga để rồi bị loại bỏ khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1992. Bài quốc ca thay thế không có lời vì các phe chính trị không làm sao đồng ý được về lời ca. Với việc ông Vladimir Putin lên làm tổng thống năm 2000, bài quốc ca Liên Xô cũ nay được phục hồi với lời mới “Nước Nga, đất nước mến yêu!” thay thế cho lời ca tụng Liên Xô cũ.

Ðức có lẽ là quốc gia có nhiều thay đổi chính trị nhất trong lịch sử thế giới hiện đại và vì vậy quốc ca Ðức cũng phải chịu những thăng trầm với quốc vận. Người Ðức vẫn giữ bài quốc ca “Deutschland uber alles” được lựa chọn khi nước Ðức thống nhất vào năm 1870. Nhưng đoạn đầu tiên khẳng định việc nước Ðức đứng trùm lên đầu tất cả thế giới nay không bao giờ được hát lên nữa. Sau nhiều cuộc tranh cãi và sau khi hai phần của nước Ðức thống nhất vào năm 1991, Ðức Quốc nay quyết định chỉ dùng đoạn thứ ba của lời ca ca tụng “thống nhất, công lý và tự do” là lời độc nhất của bài hát.

Lê Mạnh Hùng

(Người Việt)

Tranh cãi về loa phường

                                Với người dân Hà Nội, loa phường là dạng 'cưỡng bức nghe'

Trong khi Hà Nội thay loa phường không dây ở một số nơi, tranh luận nổi lên về nên giữ hay bỏ cách thức tuyên truyền này.

Giữa tháng 9/2015, hàng trăm chiếc loa cũ kỹ ở 21 phường tại quận Đống Đa, Hà Nội, đã được đầu tư, thay mới bằng hệ thống loa hiện đại bắt tín hiệu không dây.

Hệ thống loa công cộng ở Hà Nội được nói ra đời từ thời kỳ chiến tranh, thoạt tiên là để cảnh báo người dân khi có máy bay địch.

Cho tới nay, các loa phường vẫn hoạt động đều đều hàng ngày, bị nhiều người chỉ trích là "phản tác dụng" vì đã có quá nhiều các phương tiện thông tin khác trong đời sống hiện đại.

Trong cuộc trao đổi với BBC hôm 15/9, từ góc độ một nhà văn đã xuất bản nhiều tập tản văn về Hà Nội, ông Nguyễn Trương Quý cho rằng “chính quyền Hà Nội nên có cách truyền thông mềm mại và thuyết phục hơn loa phường”.

“Khu vực nhà tôi thì không có loa phường nhưng thỉnh thoảng tôi cũng để ý xem loa phát gì khi đi qua các ngã tư. Có thể nói, loa phường là một dạng cưỡng bức người nghe, nhất là trong những dịp lễ lạt, kỷ niệm. Tuy vậy cũng có lúc họ đưa thông tin bổ ích như lịch tiêm phòng, nhắc nhở người dân về an toàn giao thông”, ông Quý cho biết.

Ông Quý cũng cho rằng “bây giờ là thời truyền thông hiện đại nên chính quyền có nhiều cách tiếp cận người dân thuyết phục hơn là tận dụng loa phường, một phương tiện mà người dân đã phần nào thờ ơ trước sự hiện diện của chúng”.

'Chĩa vào nhà chủ tịch phường'

Thái độ của cư dân mạng phần nào gay gắt hơn về vai trò của loa phường, mà họ cho là "đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử”.

Bà Bùi Thị An, Viện trưởng Viện tài nguyên, môi trường và phát triển cộng đồng, được dẫn lời trên báo Dân trí hôm 14/9 nói: “Thông tin vớ va vớ vẩn trên loa thì chỉ gây phản tác dụng mà thôi. Hà Nội cần phải đánh giá lại hoạt động của hệ thống loa phường và lấy ý kiến rộng rãi của người dân về việc duy trì hệ thống thông tin cũ kỹ này. Việc lắp đặt loa cũng là tiền của dân, nên phải có quy hoạch hợp lý”.

Trên mạng xã hội Facebook, một số người còn đề nghị "nên gắn loa ngay trước cửa và chĩa vào nhà chủ tịch phường, quận hay nhà các quan chức để họ thẩm định tác dụng của phương tiện này".

(BBC)

Những con số giật mình

Trong cuộc tọa đàm trực tuyến với một tờ báo diễn ra mới đây, GS.TSKH Trần Ngọc Thêm (Đại học Quốc gia TP.HCM) đã đưa ra những con số khiến không ít người giật mình.

                                                                        Ảnh minh họa

Đó là cuộc điều tra trên 6.000 người của ông và những cộng sự, đã cho kết quả: Tật xấu giả dối là nghiêm trọng nhất, chiếm tới 81%, bệnh thành tích chiếm 75,1%, một bộ phận từ quan chức cho đến người dân ngang nhiên vi phạm pháp luật mà không biết xấu hổ chiếm 68,2%.

 Trước đó, tại hội thảo công bố kết quả điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em - phụ nữ (MICS), một con số khác cũng được đưa ra khiến cả xã hội bàng hoàng  Hơn 50% số phụ nữ được điều tra chấp nhận cho chồng bạo hành.

 Đó có thể thấy là những vấn đề nghiêm trọng nhất trong xã hội hiện nay. Tật giả dối đã khiến cái nhìn về xã hội bị méo mó đi. Ngay trong những cơ quan hay những làng xóm, người ta nói với nhau những điều khác với những gì người ta đang nghĩ, người nọ giả dối với người kia, cấp nọ giả dối với cấp kia.

 Xã hội đang có tình trạng “thật thà ăn cháo, láo nháo ăn cơm” (tục ngữ). Cấp dưới làm láo, lộng hành, áp bức dân lành nhưng lại báo cáo với cấp trên toàn những điều hay, khiến cấp trên như ngồi trong đám sương mù, nhìn xã hội toàn màu hồng mà không biết sự thực ra sao. Công trình bị rút ruột, những người phụ trách hoặc quản lý công trình giầu nhanh đến chóng mặt, trong khi báo cáo thì “không phát hiện thấy dấu hiệu tham ô”.

 Chính điều này đã ảnh hưởng rất lớn đến việc hoạch định những chính sách vĩ mô, tài sản quốc gia bị tổn thất lớn. Bệnh thành tích cũng nguy hại không kém. Nó đã khiến không ít địa phương chỉ xóa đói giảm nghèo “trên giấy”: Khống chế một tỷ lệ hộ nghèo rất thấp “cho đẹp”, trong khi thực tế số hộ nghèo lớn hơn nhiều.

 Trầm trọng nhất là trong ngành giáo dục. Bệnh thành tích đã khiến cho tỷ lệ học sinh THPT tốt nghiệp lên đến 99,99%, còn các cấp dưới thì đều lên lớp đến 100%, trong khi có học sinh học đến lớp 7 còn chưa viết nổi tên mình. 

Không gì nghiêm hơn pháp luật. Thế nhưng hiện nay, trong các buổi tiếp công dân ở không ít địa phương, người ta đang phải chứng kiến những việc ngược đời: Lẽ ra những người ở các cơ quan công quyền phải là người yêu cầu dân làm đúng pháp luật, tuyên truyền, vận động dân để dân hiểu, làm đúng pháp luật, thì ngược lại, trong những buổi tiếp đó, chính những người dân lại đến để yêu cầu cơ quan công quyền phải làm đúng pháp luật. 

Phụ nữ vốn sinh ra để được chiều chuộng, nâng niu. Người phương Tây có câu “không ai được đánh phụ nữ, dù chỉ đánh bằng một… cành hoa”. Nhưng thực tế ở ta, không ngày nào mà trên các báo không có các vụ chồng bạo hành vợ đến phải nhập viện… Trên 50% số phụ nữ được hỏi chấp nhận cho chồng bạo hành, nghĩa là tăm tối vẫn còn ngự trị trên một nửa số phụ nữ. Những chị em đó bị tước đoạt về nhân quyền, bị chà đạp về phẩm giá và bị xâm hại về thân thể, sức khỏe. Đó quả là những con số đau lòng. 

Nếu không chấm dứt được những vấn nạn trên, thì chẳng lẽ chúng ta mang chúng đi hội nhập với thế giới ư?

Vũ Hữu Sự

(Nông Nghiệp)

Bao giờ mới hết phong bì trong bệnh viện?

                 Một bệnh viện nhà nước ở Hà Nội ngày 17 tháng 4 năm 2014. AFP PHOTO

Năm 2012, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã tuyên bố dứt khoát nói không với việc người nhà bệnh nhân đưa phong bì cho y bác sĩ tại các bệnh viện công. Vậy đến nay tình trạng này ở trong các bệnh viện thế nào?

Do điều kiện dịch vụ y tế hạn hẹp?

Việt Nam hiện nay là một trong những quốc gia mà ở đó người dân muốn chữa bệnh phải mất tiền, người dân khi muốn khám chữa bệnh phải trả phí dịch vụ hoặc thông qua bảo hiểm y tế. Cho dù trước đây, hệ thống y tế ở Việt Nam được bao cấp hoàn toàn cho đến giữa những năm 80.

Do điều kiện dịch vụ y tế của nhà nước hạn hẹp, không đáp ứng được nhu cầu khám chữa bệnh của người dân, nên việc người dân phải có phong bì để lót tay cho các nhân viên y tế mỗi khi đến bệnh viện công là tình trạng phổ biến.

Chuyện đưa phong bì là có thật, vì cách ứng xử của bác sĩ luôn tỏ ra không hài lòng, hôm rồi tôi phải chờ bác sĩ đến hơn một tiếng song không thấy bác sĩ đâu cả. Nghe người ta bảo là phải biết đưa phong bì. - Chị Phương Anh

Tháng 12/2012 người đứng đầu ngành y tế, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến đã phát biểu trước Quốc hội rằng “Bệnh nhân và người nhà dứt khoát không đưa phong bì và nếu thấy bác sĩ, điều dưỡng nào nhận thì chụp ảnh và gửi lại cho chúng tôi.”

Tuy vậy trên thực tế hiện nay cho thấy, tại các bệnh viện công tình trạng bệnh nhân đưa phong bì để cảm ơn y bác sĩ đã trở thành một thứ luật bất thành văn.

Chị Phương Anh ở Hà nội cho biết:

“Chuyện đưa phong bì là có thật, vì cách ứng xử của bác sĩ luôn tỏ ra không hài lòng, hôm rồi tôi phải chờ bác sĩ đến hơn một tiếng song không thấy bác sĩ đâu cả. Nghe người ta bảo là phải biết đưa phong bì.”

Tâm trạng chung của người nhà bệnh nhân là phải có qùa cáp, phong bì để cảm ơn bác sĩ; đây là điều bắt buộc phải có cho dù gia cảnh của họ cũng hết sức khó khăn.

Nói về lý do vì sao phải đưa phong bì cho y bác sĩ, chị Thuận ở Vĩnh Yên giải thích:

“Vì tôi thấy mọi người đưa (phong bì) thì tôi cũng đưa, cũng vì nếu đưa phong bì thì bác sĩ sẽ quan tâm đến con mình hơn, còn không đưa thì sợ bác sĩ sẽ chăm sóc không tận tình đối với con mình.”

     Khoa nhi tại một bệnh viện nhà nước ở Hà Nội ngày 17 tháng 4 năm 2014. AFP PHOTO.

Ông Xuyến quê ở Thanh hóa, đang trông con hiện điều trị ở một bệnh viện Trung ương tiếp lời:

“Nói chung là phải bán dần mọi thứ đi để lo chữa bệnh cho cháu, vì dù sao cũng phải cho một chút quà gọi là để gửi cảm ơn các bác sĩ.”

Sự thiếu thân thiện của bác sĩ đối với người bệnh, là nguyên nhân khiến cho người nhà bệnh nhân nghĩ cần phải lót tay phong bì cho các y bác sĩ. Từ Hà nội, ông Nguyễn Hòa, một lãnh đạo bệnh viện đã nghỉ hưu nói với chúng tôi:

“Tôi cũng có biết, chuyện bác sĩ vòi vĩnh là có, song là rất ít. Cái chính là vì quan hệ giữa bác sĩ và bệnh nhân bây giờ như là cái máy, tại mình không có thì giờ thăm hỏi bệnh nhân nên quan hệ 2 bên nó xa.”

Đáng chú ý, đến tháng 3/2013 cũng chính bà Bộ trưởng Bộ Y tế lại cho phép bác sĩ nhận phong bì, với điều kiện là chỉ sau khi đã điều trị xong cho bệnh nhân, vì thấy rằng “Hành vi đưa phong bì sau điều trị là hành động tỏ lòng biết ơn của người bệnh với y, bác sỹ. Đây là việc làm cần trân trọng”. Điều này được dư luận cho rằng làm cho vấn nạn phong bì trong bệnh viện ngày càng trầm trọng hơn.

Khó có thể giải quyết?

Theo báo Đất Việt, báo cáo mới nhất của Tổ chức Hướng tới Minh bạch (TT) - cơ quan đầu mối của Tổ chức Minh bạch Quốc tế tại Việt Nam (TI) cho biết: hiện tượng phong bì, vốn đã trở nên phổ biến và tràn lan tại nhiều bệnh viện. Giá trị các khoản tiền đưa theo phong bì dao động từ 50.000 đồng đến 5 triệu đồng, một số trường hợp ngoại lệ có giá trị tới vài chục triệu đồng.

Một cán bộ Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế không muốn nêu danh tính thừa nhận, đây thực sự là một vấn nạn, song khó có thể giải quyết được sớm vì liên quan đến nhiều vấn đề. Ông cho biết:

“Những người thầy thuốc như chúng tôi cảm thấy bị xúc phạm ghê gớm, khi người ta coi rằng vào bệnh viện chỉ cần đưa cho chúng tôi vài đồng bạc lẻ thì sẽ mua chuộc được nhân viên y tế. Đó là một điều bất nhẫn đối với người bệnh và với cả nhân viên y tế. Đây chính là điều thiệt thòi đối với người bệnh và tôi coi rằng nó ảnh hưởng tới y đức.”

Với thu nhập của các y bác sĩ hiện nay không đủ sống, thì việc nhận phong bì nhằm để đảm bảo cuộc sống của gia đình họ là điều bắt buộc. Bác sĩ Bính công tác tại một bệnh viện tại Hà nội bày tỏ:

“Không nhận phong bì thì bác sĩ rất khó sống, tôi biết có nhiều người vì không nhận phong bì đã phải bỏ nghề hay làm nghề khác. Hoặc vừa làm nghề mà vẫn phải làm gia sư, làm bệnh viện tư bên ngoài, thậm chí làm cả lao động phổ thông bên ngoài để có thu nhập đủ sống cho gia đình.”

Ông Bính kêu gọi sự cảm thông của xã hội, vì việc có hay không có phong bì cũng không hề ảnh hưởng tới chất lượng khám chữa bệnh của các y bác sĩ:

“Xã hội và mọi người cũng cần hiểu và thông cảm đối với chúng tôi, vì chúng tôi cũng phải chịu rất nhiều áp lực. Chuyện nhận phong bì có chăng thì nó chỉ ảnh hưởng đến thái độ của bác sĩ, còn về mặt chuyên môn thì tôi nghĩ rằng không có bác sĩ nào vì không có phong bì thì khi mổ chỉ cắt một nửa cả.”

Khi được hỏi, nhà nước cần có giải pháp gì để giải quyết tình trạng người bệnh phải đưa phong bì lót tay cho các y bác sĩ?

Thang lương của ngành y quá thấp, mỗi tháng chỉ khoảng 3-4 triệu đồng so với khối lượng công việc quá lớn, lại thêm trách nhiệm, áp lực tâm lý đó là những điều vô cùng bất hợp lý, đó là nguyên nhân chủ yếu. Bác sĩ Nguyễn Hòa khẳng định:

“Tôi nói thẳng cũng có người nghĩ không tốt, nhất là khi đã thương trường hóa ngành y tế rồi thì khó có thể phân biệt người thầy thuốc chạy theo đồng tiền và người thầy thuốc không chạy theo đồng tiền. Theo tôi chủ trương hiện nay đã đi lệch và không đúng. Hơn nữa ngành y có mức lương thấp, có lẽ chỉ hơn nông nghiệp. Học rất nhiều mà lương thì rất thấp, tôi không hiểu sao lại như vậy?”

Bên cạnh vấn đề quá tải của bệnh viện công, với mỗi giường bệnh có 2-3 bệnh nhân, thì việc người nhà bệnh nhân luôn phải có các phong bì để lót tay khi khám chữa bệnh là điều có thật trong các bệnh viện ở Việt Nam. Phải chăng đây là do sự thiếu quan tâm của nhà nước trong việc đầu tư ngân sách thỏa đáng cho lĩnh vực y tế? Nhiều người nêu vấn đề tại sao ở các bệnh viện của tư nhân hay của nước ngoài ở Việt Nam thì hoàn toàn không có hiện tượng đưa phong bì cho bác sĩ và nhân viên bệnh viện. Đó có lẽ là câu trả lời rõ ràng nhất.

Anh Vũ

(RFA)

Hối lộ, chạy chọt… rất phổ biến

KD: Nhân dân có một mơ ước cháy bỏng, không kém mơ ước những năm xưa diệt giặc ngoại xâm, bảo vệ chủ quyền độc lập dân tộc, là diệt giặc “nội xâm”, bảo vệ một môi trường XH lành mạnh, để  đất nước phát triển. Sống chung mãi với sâu mọt thế này, đất nước vừa bệnh tật, vừa khó phát triển, rất hổ thẹn với nhân loại.
———

Tác giả: Lê Kiên

Báo cáo của Chính phủ về công tác phòng chống tham nhũng năm 2015 trình Ủy ban Tư pháp thẩm tra ngày 11-9 đã thẳng thắn chỉ ra tình trạng tham nhũng vẫn nghiêm trọng.

                          Phó tổng thanh tra Chính phủ Trần Đức Lượng – Ảnh: LÊ KIÊN

Tham nhũng diễn ra ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực.

Tại cuộc họp, Phó tổng Thanh tra Trần Đức Lượng, thừa ủy quyền của tổng thanh tra, trình bày báo cáo của Chính phủ cho biết tình trạng nhũng nhiễu trong khu vực công còn phổ biến.

Tham nhũng biểu hiện qua nạn hối lộ, lót tay, chạy chọt để được việc khi giao dịch với các cơ quan công quyền, nhất là trong các ngành, lĩnh vực thường xuyên tiếp xúc, giải quyết công việc liên quan tới người dân, doanh nghiệp.

“Đã xuất hiện tình trạng tham nhũng có tính lợi ích nhóm trong một số lĩnh vực. Tình hình tham nhũng trong khu vực công vẫn còn nghiêm trọng, diễn ra ở nhiều ngành, nhiều cấp, nhiều lĩnh vực” – ông Lượng nhấn mạnh.
 
                            Nguồn: Báo cáo của Chính phủ – Đồ họa: Tấn Đạt

Các loại chạy đều có

Báo cáo của Chính phủ nhận định: “Nạn sách nhiễu, tham nhũng vặt còn phổ biến, gây bức xúc trong xã hội.

Việc thực hiện các giải pháp phòng chống tham nhũng (PCTN) tại nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị còn hình thức, hiệu quả thấp. Kỷ cương, kỷ luật trên nhiều ngành, lĩnh vực còn buông lỏng”.

Chính phủ dự báo “thời gian tới vẫn còn tiềm ẩn nhiều yếu tố tiêu cực, nguy cơ phát sinh tham nhũng.

Đáng chú ý là nguy cơ phát sinh tham nhũng trong quá trình triển khai thực hiện một số chủ trương, chính sách lớn như: đẩy mạnh cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước; vấn đề xử lý nợ xấu và hoạt động tín dụng của một số tổ chức tín dụng và ngân hàng thương mại; hoạt động hoàn 
thuế VAT…”.

Theo ông Lượng, tham nhũng vẫn là một trong những vấn đề bức xúc nhất của xã hội hiện nay, nguy cơ gây mất ổn định chính trị, xã hội…

“Đặc biệt, tham nhũng ngày càng tinh vi, khó phát hiện do các đối tượng tham nhũng thường có chức vụ, quyền hạn, có trình độ hiểu biết pháp luật, quan hệ rộng, liên kết với nhau thành các nhóm lợi ích”.

Cho rằng báo cáo năm nay của Chính phủ thẳng thắn, Phó viện trưởng Viện KSND tối cao Nguyễn Hải Phong nói: tình trạng lót tay, chạy chọt, kể cả chạy án…, các loại chạy đều có, nhưng nhận định tham nhũng liên kết thành các nhóm lợi ích thì cần được chứng minh.

“Có những nhóm nào, ai là nhóm trưởng, nhóm phó?” – ông Phong đặt câu hỏi. Ông cho rằng đánh giá tình trạng tham nhũng ở VN phải lấy các kết quả xếp hạng của thế giới, ví dụ ở ASEAN chúng ta chỉ xếp trên Campuchia và Lào.

Tham nhũng đã giảm?

Phân tích về số vụ việc tham nhũng bị phát hiện giảm, ông Nguyễn Đình Quyền – phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp – đặt vấn đề: “Số lượng các vụ án tham nhũng bị phát hiện giảm dần đều qua các năm, gần đây không phát hiện thêm vụ tham nhũng lớn nào mà chủ yếu xử lý các vụ phát hiện từ trước. Dư luận đặt ra câu hỏi phải chăng tham nhũng ở VN đã giảm?”.

Ông Quyền cho rằng “đây là vấn đề cần đánh giá hiệu quả PCTN của các cơ quan, nhất là cơ quan chuyên trách về PCTN”.

Chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Văn Hiện bình luận: “Nếu số vụ phát hiện ít mà nguyên nhân là tham nhũng đã giảm thì mừng quá. Nhưng tham nhũng vẫn nhiều, thậm chí nhiều hơn mà phát hiện ít thì rất đáng nói”.

Trong khi đó, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Lê Thị Nga khẳng định không thể lấy số liệu án tham nhũng phát hiện giảm mà cho rằng tình trạng tham nhũng ở VN đã giảm, bởi vì bên cạnh chỉ số này còn nhiều chỉ số khác để đánh giá như xếp hạng của thế giới, mức độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp…

Bà Nga đề nghị Chính phủ nêu đích danh các bộ, ngành, địa phương thực hiện tốt hoặc chưa tốt công tác PCTN vì “nghị quyết của Quốc hội yêu cầu báo cáo phải nêu địa chỉ cụ thể”.

Phân tích sâu hơn về vấn đề này, đại biểu Nga chỉ ra một nghịch lý: trong số 19 bộ, ngành, địa phương báo cáo tự đánh giá thì 7 bộ, ngành, địa phương đánh giá tình hình tham nhũng trong bộ, ngành, địa phương mình là ít nghiêm trọng; 4 nói rằng không nghiêm trọng.

“Đề nghị các đồng chí nêu tên cụ thể các trường hợp này. Chúng ta hãy về hỏi nhân dân ở các địa phương này, hỏi người dân và doanh nghiệp có liên quan đến công việc của các bộ, ngành này xem có đúng là tham nhũng ở đó ít nghiêm trọng hoặc không nghiêm trọng không?” – bà Nga nói.

Bà cũng đề nghị Chính phủ làm rõ tại sao chỉ có 19 đầu mối báo cáo, trong khi số lượng đầu mối phải báo cáo là gần 100 (63 tỉnh, thành và gần 30 bộ, ngành), phải chăng công tác PCTN không được chú trọng ở những nơi không có báo cáo?

Ông Trần Đức Lượng cho biết Chính phủ đánh giá tình trạng tham nhũng dựa trên cơ sở nhiều tiêu chí, “còn dựa vào tự đánh giá chúng tôi cũng chưa dám bình luận”.

Ở một góc nhìn khác, Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp Nguyễn Công Hồng lên tiếng: “Về kết quả chống tham nhũng không được như mong muốn, trước đây chúng ta đổ lỗi cho cơ chế, bây giờ lại sử dụng từ thể chế.

Tại sao chúng ta cứ mãi đổ lỗi cho thể chế? Tôi cho rằng chúng ta có làm thật và làm mạnh hay không mà thôi. Tôi thấy các giải pháp Chính phủ trình bày chủ yếu là phòng ngừa, nhưng lại thiếu giải pháp “đánh án”, tấn công tham nhũng”.

Có tham nhũng 
ở các ngân hàng 
bị mua 0 đồng?

                                               Đại biểu Trương Trọng Nghĩa

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa kiến nghị Chính phủ báo cáo rõ với Quốc hội việc mua các ngân hàng cổ phần thương mại với giá 0 đồng thời gian qua. Ông cảnh báo ngân sách nhà nước có thể phải “gánh” những khoản “âm” của các ngân hàng này, mà nguyên nhân có thể bắt đầu từ tham nhũng.

Ông Nghĩa đặt vấn đề: “Các ngân hàng tư là tiền của các ông chủ góp vào, và đặc biệt nguồn vốn cực lớn của ngân hàng là của dân góp vào. Vừa rồi một loạt ngân hàng chúng ta không cho phá sản mà đi mua nó với cái giá 0 đồng.

Nói cách khác là Nhà nước quốc hữu hóa các ngân hàng này và mua với giá bằng 0. Tôi nói ví dụ một ngân hàng có 10.000 tỉ, huy động của nhân dân 50.000 tỉ nữa, nhưng bây giờ đã “âm” hết số 60.000 tỉ này rồi.

Tiền của chủ ngân hàng mất đi thì không nói, họ thua lỗ thì phải chịu; nhưng số 50.000 tỉ của nhân dân góp, bây giờ Nhà nước lấy tiền đâu để gánh chỗ này?”.

Ông Nghĩa thắc mắc: “Chúng tôi không nói về chủ trương, vì trong hoàn cảnh như vậy quốc hữu hóa có thể là không sai.

Nhưng chúng tôi muốn hỏi là: nếu như có việc các ông chủ ngân hàng chỉ góp một phần để thành lập, sau đó huy động 4-5 phần khác từ nhân dân, rồi đem tiền này phân bổ (cho vay) về các công ty con, các dự án của các ông ấy và những người thân quen, chạy chọt có phải là tham nhũng không?

Đến nay ở một số ngân hàng thì giám đốc, lãnh đạo đã bị bắt, nhưng chưa biết tình hình tham nhũng thế nào. Chúng tôi kiến nghị Ủy ban Tư pháp đề nghị làm rõ toàn bộ vấn đề này tại kỳ họp Quốc hội tới đây, bởi vì vấn đề này nhân dân rất quan tâm”.

Sẽ sửa đổi Luật phòng chống tham nhũng

Một trong các nhiệm vụ trọng tâm của công tác PCTN năm 2016 là sẽ tổng kết 10 năm thực hiện Luật PCTN, làm cơ sở sửa đổi toàn diện luật này, bao gồm cả kiện toàn tổ chức, bộ máy chuyên trách PCTN, bổ sung quy định thu hồi tài sản tham nhũng;

Triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa tham nhũng như kê khai tài sản, thu nhập; công khai minh bạch trong hoạt động các cơ quan; chống phiền hà, nhũng nhiễu nhân dân; sửa đổi, bổ sung, thực hiện nghiêm các chế độ định mức, tiêu chuẩn;

Quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc thu chi ngân sách; đẩy mạnh thực hiện việc thanh toán không dùng tiền mặt; thực hiện phân công, phân cấp rõ ràng; tiếp tục nghiên cứu, đề xuất cơ chế thi tuyển chức danh lãnh đạo, quản lý; có chính sách về lương, thưởng hợp lý;

Hoàn thiện và thực hiện các quy tắc ứng xử của cán bộ, công chức, viên chức, việc thực hiện quy định về quà tặng, quà biếu, nhận quà và nộp lại quà.

                           Phó chủ nhiệm Ủy ban Tư pháp 
Nguyễn Đình Quyền: Ảnh: Lê Kiên

Chưa có biện pháp 
quyết liệt để chấn chỉnh

Tình trạng đưa, nhận hối lộ trong lĩnh vực hành chính, dịch vụ công, để được việc khi giao dịch với cơ quan công quyền chưa giảm; ý thức, trách nhiệm công vụ của một bộ phận cán bộ, công chức vẫn còn hạn chế nhưng chưa có các biện pháp quyết liệt để chấn chỉnh.

Qua công tác khảo sát của Thanh tra Chính phủ thì số lượng người dân, công chức, viên chức sẵn sàng tố cáo tham nhũng tăng lên, nhưng trên thực tế số lượng đơn thư tố cáo tham nhũng gửi đến các cơ quan có thẩm quyền và được xem xét giải quyết không tăng.

Vẫn còn tình trạng cán bộ trong các cơ quan tư pháp, ngay cả cán bộ làm công tác chống tham nhũng, vẫn có hành vi tiêu cực, tham nhũng.

 ———-

(Kim Dung/Kỳ Duyên Blog)