Việt Nam-điểm sáng thị trường mới nổi?

              Chính phủ Việt Nam đã dự báo kinh tế sẽ vượt chỉ tiêu tăng trưởng trong năm nay

Tờ Financial Times nhận định Việt Nam là một trong những điểm sáng ít ỏi hiện nay ở khu vực thị trường mới nổi, với tăng trưởng cao và ổn định.

Bài viết của cây bút Steve Johnson hôm 22/9 dẫn số liệu từ hãng nghiên cứu Capital Economics cho thấy Việt Nam là một trong số ít những nước trong nhóm thị trường mới nổi với tăng trưởng kinh tế trong năm 2014 cao hơn tăng trưởng kinh tế trung bình trong 5 năm qua.

Nhóm này chỉ bao gồm 5 nước là Hungary, Cộng hòa Czech, Romania, Ba Lan và Việt Nam.

Kinh tế Việt Nam tăng trưởng gần 40% trong khoảng thời gian từ 2008 đến 2014, gấp đôi mức tăng trưởng của Ba Lan, trong khi Romania, Cộng hòa Szech và Hungary, gần như không có tăng trưởng GDP trong khoảng thời gian này.

Bài viết cũng dẫn dự báo của hãng khảo sát Consensus Economics cho rằng Việt Nam sẽ đạt tăng trưởng 6,1% trong năm nay và 6,2% trong năm 2016.

Chỉ tiêu tăng trưởng cho cả năm 2015 được chính phủ Việt Nam đặt ra là 6,2%, tuy nhiên hồi tháng Sáu, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng cho biết nền kinh tế Việt Nam có thể tăng trưởng 6,4%.

Mới đây, Ngân hàng Phát triển Á châu (ADB) cũng dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam vào mức 6,5% trong năm 2015 và 6,6% trong năm 2016.

Trả lời Financial Times, ông Dominic Scriven, Tổng giám đốc quỹ đầu tư Dragon Capital, tỏ ra lạc quan hơn khi đánh giá Việt nam có thể đạt tăng trưởng 6,5% trong năm nay và gần 7% vào năm sau.

"Đây là nền kinh tế duy nhất đang tăng tốc mà tôi biết", ông được dẫn lời nói.

Thay thế Trung Quốc

    Việt Nam giống Trung Quốc, có lẽ là 15-20 năm trước
    Gareth Leather, kinh tế gia khu vực châu Á của Capital Economics

Bài viết cho rằng điều giúp Việt Nam 'thách thức lực hút trái đất trong lúc những nước khác đang rơi vào vũng lầy', là nhờ sự thành công trong việc thu hút những việc làm với mức lương thấp mà Trung Quốc đang muốn bỏ lại phía sau.

"[Việt Nam] đang hưởng lợi ích khổng lồ do chi phí lao động tăng cao ở Trung Quốc", ông Gareth Leather, kinh tế gia khu vực châu Á của Capital Economics được dẫn lời nói.

"Các nhà đầu tư [tại Trung Quốc] đang muốn chuyển hoạt động sản xuất sản phẩm giá rẻ sang những nước khác, chủ yếu là tại châu Á," ông nói.

"[Việt Nam] đã hội nhập vào dây chuyền cung ứng ở miền nam Trung Quốc [trong những lĩnh vực] như dệt may và gia công sản phẩm giá rẻ. Trung Quốc thực sự không còn muốn phải đi sản xuất áo thun nữa", ông nói thêm.

Ông Leather cũng cho rằng tiến trình công nghiệp hóa của Việt Nam vẫn còn kéo dài.

"Việt Nam giống Trung Quốc, có lẽ là 15-20 năm trước", ông nói.

"Họ vẫn có một lượng lao động dư thừa từ nông thôn đang chuyển lên làm việc tại thành thị cũng như các nhà máy. Điều này cũng giúp giữ cho giá lao động rẻ".

Số liệu vừa được Tổng cục Hải quan Việt Nam công bố trong tháng Chín ghi nhận việc xuất khẩu của khối FDI chiếm phần lớn tổng kim ngạch xuất khẩu.

Theo đó, xuất khẩu của khối này đạt hơn 72,35 tỷ đôla, chiếm 67,9% tổng kim ngạch xuất khẩu trong 8 tháng đầu năm.

Các mặt hàng xuất khẩu trong 8 tháng đầu năm chủ yếu là điện thoại và linh kiện, đạt 20,18 tỷ đôla, theo sau là hàng dệt may, các sản phẩm điện tử và linh kiện.

                                        Việt Nam đã phá giá VND ba lần trong năm nay

Việt Nam cũng là một trong số ít những nước hưởng lợi từ động thái phá giá đồng nhân dân tệ của Trung Quốc, ông Scriven nhận định, do điều này giúp sản phẩm nước này nhập khẩu từ Trung Quốc rẻ hơn.

Một trong các yếu tố khác khiến Việt Nam thu hút các nhà đầu tư nước ngoài là do có một thị trường chứng khoán bị định giá thấp hơn các nước trong khu vực, bên cạnh một số biện pháp cải cách trong thời gian gần đây như cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước hay gỡ bỏ giới hạn sở hữu 49% đối với các nhà đầu tư nước ngoài, ông Scriven cho biết.

"Chúng ta đang chứng kiến một nền kinh tế tăng tốc nhờ sự phục hồi và cải cách, bên cạnh một thị trường bị định giá thấp", ông nói.

Rủi ro

Tuy nhiên, bài viết cũng cho rằng thị trường Việt Nam vẫn tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Bài viết dẫn lời ông Leather đề cập đến lịch sử quản lý yếu kém của chính phủ, với các chính sách tiền tệ lỏng lẻo, dẫn đến sự bùng nổ vốn vay cho các dự án chất lượng kém, làm lạm phát tăng cao.

Ông cho rằng Việt Nam đang trải qua sự phục hồi 'theo chu kỳ'.

"Tài khoản vãng lai đã chuyển từ thặng dư sang thâm hụt tương đương 4,4% GDP và dự trữ ngoại tệ khá thấp [chỉ tương đương với ba tháng nhập khẩu vào cuối năm 2014]", ông nói.

Ông Leather cũng đề cập đến việc Việt Nam phải phá giá VND nhiều lần trong năm nay và cho rằng lạm phát có thể quay trở lại, kéo theo việc tăng lãi suất.

Bênh cạnh đó, hệ thống ngân hàng, vốn vừa trải qua khủng hoảng năm 2011, cũng đang đối mặt với nhiều khó khăn với tỷ lệ nợ xấu có lẽ là lên đến 15%, ông cho biết thêm.

(BBC)

Việt Nam nơi đâu

Đây là câu hỏi về vị trí của Việt Nam, không chỉ về kinh tế, nhưng còn là vị thế chính trị, xã hội...

Nếu chúng ta nhớ rằng, trong thống kê mới tháng trước, báo Lao Động cho biết là có 40% công nhân xuất khẩu của Việt Nam đã trốn ở lại nước ngoài, chúng ta cũng đủ thấy câu trả lời từ phía công nhân Việt: thiên đường ở bên kia rào kẽm gai xã hội chủ nghĩa. Đó là công nhân, những người không có đủ trình độ toán kinh tế của các chuyên gia đaạ học.

Vậy thì, học giới nhìn thế nào về hướng đi của VN?
 
GS Trần Văn Thọ từ Đại học Waseda, Nhật Bản đã đăng bài viết tưạ đề “Chủ nghĩa phát triển và mũi đột phá cho Việt Nam” trên VietnamNet ghi một số thống kê về VN:

“...Trên thế giới, hiện nay Việt Nam xếp thứ 14 về quy mô dân số, nhưng GDP thì xếp thứ 57, còn GDP đầu người thì ở vị trí 116. Quy mô của GDP như vậy không thể có một ảnh hưởng nhất định đến kinh tế thế giới. GDP đầu người phản ảnh trình độ phát triển của Việt Nam còn rất thấp tuy vừa được xếp vào nhóm thu nhập trung bình (thấp).

So sánh với các nước chung quanh, quy mô kinh tế Việt Nam mới xấp xỉ bằng phân nửa Malaysia và Thái Lan, mặc dù dân số đông hơn nhiều. Theo dự báo của Ngân hàng phát triển Á châu (ADB), trong những nước có quy mô dân số tương đối lớn tại ASEAN, từ năm 2010 đến 2030 Việt Nam phát triển với tốc độ cao nhất (7%) nhưng đến năm 2030 GDP cũng chỉ bằng nửa Thái Lan và nhỏ hơn Malyasia nhiều. Nếu Việt Nam phát huy hết tiềm năng và phát triển 9-10% trong thời gian từ nay đến 2030 hay 2035 thì vị trí của Việt Nam sẽ khác hẳn...”(ngưng trích)

Như thế, kinh tế VN phải nói là bi thảm.

Vậy thì, nên có hướng đi thế nào?

GS Trần Văn Thọ đề nghị một sô giải pháp, tóm lược như sau:

-- Cần nhanh chóng hình thành doanh nghiệp tư nhân mạnh (hiển nhiên, có nghĩa là đuổi cổ quý ông Mác, Lê, Mao...)

-- Cần có kế hoạch tốt nghiệp ODA. Tức là, cần có kế hoạch sớm chấm dứt nhận viện trợ nước ngoài (tức “tốt nghiệp” ODA).

-- Tinh giản bộ máy nhà nước. Có nghĩa là, dẹp bỏ Đảng, Đoàn, Hội kềnh càng? Tác giả không nói rõ, nhưng có thể hiểu như thế, khi viết: “Cần công bố thống kê về số người ăn lương và làm việc trong bộ máy quản lý nhà nước các cấp, kể cả bộ máy của Đảng và các đoàn thể. “

-- Cán bộ đúng người, đúng việc... Tác giả viết: “Trách nhiệm, quyền hạn của lãnh đạo, của quan chức nhà nước phải được quy định cụ thể, quy chế đề bạt hay cách chức cũng phải rõ ràng và nhất là phải được đánh giá nghiêm túc định kỳ (chẳng hạn mỗi năm một lần).

-- Cần làm ngay cuộc cách mạng về tiền lương. Triệt để bãi bỏ các loại phong bì vẫn đang rất phổ biến khi các lãnh đạo, quan chức đi họp, đi dự các lễ lạt.

-- Tổ chức thi tuyển quan chức.

-- Đề cao chủ nghĩa phát triển. Nên chấm dứt những khẩu hiệu hay phương châm không đi vào lòng dân, thay vào đó đề cao chủ nghĩa phát triển...

Bài nhận định của GS Trần Văn Thọ trên VietnamNet rất dài. Hiển nhiên là một đề nghị rất xây dựng. Nhưng cũng là liều thuiốc đắng, vì sẽ hiểu là một hình thức đầu hàng của chủ nghĩa cộng sản để “Cần nhanh chóng hình thành doanh nghiệp tư nhân mạnh”...

Không biết có cán bộ nào chịu đọc và nghiên cứu thực hiện hay không. Không lẽ, VN cứ mãi đi ngược chiều với thế giới?

Cần ghi nhận, tác giả Trần Văn Thọ nhấn mạnh về vai trò quan chức và bộ máy công quyền:

“Từ tinh thần đó mũi đột phá là cải cách bộ máy hành chính, cải cách việc tuyển chọn, đề bạt và đánh giá năng lực quan chức. Không giải quyết mũi đột phá này thì không thể thực hiện thành công các chiến lược, chính sách phát triển lâu dài.”

Như thế, nếu cứ mãi lấy Đảng CSVN làm bậc thang để thăng quan, tiến chức... hẳn là VN sẽ còn thê thảm mãi.

Cô tư Sài gòn

(Việt Báo)

Công ty Nhật: ‘Thuế ở VN mất thì giờ’

Doanh nghiệp Nhật Bản đang lo lắng về việc Việt Nam áp dụng "Quy định về việc cho phép nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng".

Có tới 50% doanh nghiệp Nhật Bản phàn nàn về thủ tục thuế tại Việt Nam, theo một đại diện doanh nghiệp Nhật.

Trả lời Nguyễn Hoàng của BBC tiếng Việt, ông Asusuke Kawada, Trưởng đại diện Tổ chức Thúc đẩy Ngoại Thương Nhật Bản (JETRO) văn phòng Hà Nội cũng nói về một qui định nhập khẩu máy móc cũ của Nhật gây tranh cãi.

Khi được hỏi về các bất cập chính mà doanh nghiệp Nhật đối diện khi làm kinh doanh tại Việt Nam, ông Kawada nói:

“Hơn 50% các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam cho rằng thủ tục thuế của Việt Nam phức tạp, mất nhiều thời gian.

“Đây cũng được coi là một trong những khó khăn của các doanh nghiệp Nhật Bản khi kinh doanh tại Việt Nam.”

Ngoài “sự phức tạp của chế độ thuế, thủ tục thuế”, khảo sát của Jetro năm 2014 cho thấy hơn 60% doanh nghiệp Nhật Bản đã đầu tư vào Việt Nam đưa ra những rủi ro về môi trường đầu tư như “Hệ thống pháp luật chưa hoàn thiện, việc vận dụng chưa minh bạch” và “Sự phức tạp của thủ tục hành chính trong cấp phép.

Trả lời câu hỏi của BBC về thực trạng cải thiện những vấn đề này, ông Kawada nói về điều ông gọi là “Chính phủ Việt Nam hiện nay cũng đang nỗ lực để thực hiện đơn giản hóa các thủ tục hành chính để sánh kịp với các nước ASEAN.”

Doanh nghiệp Nhật Bản 'lo lắng'

Ông đặc biệt nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp Nhật Bản cũng đang lo lắng về việc Việt Nam áp dụng "Quy định về việc cho phép nhập khẩu máy móc, thiết bị đã qua sử dụng".

“Các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hy vọng rằng qui định này sẽ không làm ảnh hưởng xấu đến việc họ đầu tư và kinh doanh tại Việt Nam,” ông nói.

    Hơn 50% các doanh nghiệp Nhật Bản đầu tư vào Việt Nam cho rằng thủ tục thuế của Việt Nam phức tạp, mất nhiều thời gian
    Ông Asusuke Kawada, Trưởng đại diện Tổ chức Thúc đẩy Ngoại Thương Nhật Bản

Được biết đây là văn bản của bộ Khoa Học Công Nghệ và Môi trường ra vào tháng 7/2014 quy định khắt khe về việc nhập khẩu máy móc thiết bị cũ như máy móc mới được sử dụng 3, 5 năm, và còn 80% giá trị sử dụng với lo ngại về điều được cho là hạn chế nguy cơ biến Việt Nam thành bãi rác thiết bị cũ.

Thông tư này được mô tả ảnh hưởng rất nhiều đến các doanh nghiệp của Nhật Bản vì hầu như các doanh nghiệp của Nhật Bản nhập khẩu máy móc cũ sang Việt Nam để sản xuất rất nhiều.

Vì vậy các doanh nghiệp này bị gặp khó khăn trước qui định nói trên vì phải nhập máy móc mới, tăng chi phí đầu vào.

Do đó các doanh nghiệp đã có kiến nghị với JETRO và Hiệp hội Doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt nam (JBAV) để nhờ các tổ chức này làm việc với bộ KHCN Việt Nam đề nới lỏng quy định này.

Được biết nhiều doanh nghiệp của Nhật Bản mặc dù rất quan tâm đến thị trường Việt Nam và đang cân nhắc xem có nên đầu tư hay không sẽ lưỡng lự vì quy định mà họ cho là khắt khe này.

Một nhà quan sát thạo tin cho biết việc doanh nghiệp Nhật lên tiếng đã tới cả văn phòng chính phủ và Thủ tướng Dũng đã yêu cầu ngưng áp dụng văn bản này để sửa đổi.

Bình luận về thực trạng ngành công nghiệp hỗ trợ chưa phát triển tại Việt Nam có tác động ra sao tới doanh nghiệp Nhật, Đại diện Jetro nói:

“Tỷ lệ mua linh phụ kiện tại chỗ của các doanh nghiệp Nhật Bản tại Việt Nam hiện nay chỉ đạt 33%, nếu so với các nước như Trung Quốc, Thái Lan và Indonesia thì tỉ lệ này tương đối thấp.

“Nếu ngành công nghiệp hỗ trợ ở Việt Nam được chú trọng và nuôi dưỡng thì các Doanh nghiệp Nhật Bản sẽ có thể mua linh kiện tại chỗ, như thế sẽ tiết kiệm được chi phí sản xuất.”

(BBC)

Bùi Văn Phú - Chiến tranh kinh tế Mỹ-Trung?

Chỉ số Dow Jones ở New York trên kênh truyền hình CNN sáng 24/8/2015 (ảnh Bùi Văn Phú)

Nếu bạn có tài khoản chứng khoán thì hơn tháng qua chắc cũng không khỏi hồi hộp vì mỗi ngày nhìn chỉ số Dow Jones và Nasdaq lên xuống mà lo, lên thì ít mà xuống vài trăm điểm trong một ngày là thường.

Sáng thứ Hai 24/8, 6 giờ 30 ở California. Một ngày đầu tuần. Vừa thức dậy, như thường nhật bật ti-vi nghe tin giao thông, thời tiết thì có tin thị trường chứng khoán ở Phố Wall, New York vừa mở cửa đã tuột giốc hơn một nghìn điểm. Đó là tin nóng buổi sáng trên tất cả các kênh truyền hình. Giá cổ phiếu các công ty lớn bé rơi tuốt luốt. Apple, Google, Facebook rớt vài phần trăm. Pepsi, Costco, General Electric mất gần 20%.

Nhiều gia đình Mỹ, trong đó có chúng tôi, ngày nay để dành tiền hưu trí gởi vào quỹ 401(k) hay trương mục IRA. Nhìn con số đỏ nhảy múa liên hồi trên màn hình mà tim tăng nhịp đập. Chứng khoán Mỹ lại sụp nữa sao, như năm 1987 hay 2008? Quỹ hưu trí 401(k) của nhân viên công ty thường được các nhà đầu tư đổ vào thị trường chứng khoán để sinh lời nhiều. Với đà tuột dốc chứng khoán, sau cơn bão thị trường này rồi tiền tiết kiệm của hàng triệu người sẽ còn bao nhiêu? Thật là một ngày hồi hộp cho những ai sắp đến tuổi hưu. Nhưng cuối ngày chỉ số chứng khoán chỉ rơi gần 600 điểm.

Các nhà đầu tư đều khuyên mọi người không nên hoảng loạn, tức là đừng thấy vậy mà vội rút tiền. Hãy nắm chặt tay cầm trong chuyến du hành lên xuống như trò chơi cao tốc đang nhào lộn này. Rồi cũng đáp bến bình yên thôi.

Đó là lời khuyên ở Mỹ, còn bên Trung Quốc có ai khuyên người dân như thế không mà sao họ ùn ùn bán đổ, bán tháo nhiều loại cổ phiếu khiến chỉ số Shanghai ngày một tụt xuống.

Chứng khoán Dow Jones ở New York sau khi lên cao đến trên 18,000 điểm trong nửa đầu của năm nay, hiện tại tụt xuống còn ở mức 16,300 tức là đã mất khoảng 1,700 điểm, gần 10%. Tuy nhiên các chuyên gia kinh tế tài chánh cho đó chỉ là sự điều chỉnh của thị trường đã quá nóng, không phải sự sụp đổ tài chánh như đã xảy ra năm 1987, khi Dow Jones tuột dốc 22% trong một ngày; hay như gần đây là năm 2008 với thị trường bất động sản sụp đổ khiến chính phủ Mỹ phải bơm hàng trăm tỉ đô-la vào trợ giúp.

Năm 1987 tôi đang làm việc ở Hồng Kông. Lúc đó chưa biết mua cổ phiếu nhưng buổi sáng đọc báo và nghe chung quanh bàn tán chứng khoán Hang Seng rớt nhiều ngày liên tục mà cũng lo vì mình có chương mục ở Bank of America và sắp hết hạn công tác để về lại Hoa Kỳ, không biết có rút hết tiền ra và đóng chương mục được không. Khi đi rút hết tiền, cô thư ký hỏi có phải lo sợ chứng khoán tuột dốc hay không, tôi trả lời đó không phải lý do mà là vì tôi sắp phải rời nơi đây.

Hồng Kông lúc đó còn là tô địa Anh quốc và có nền kinh tế phát triển vững trong khu vực châu Á,chỉ thua Nhật. Suy sụp tài chánh cuối năm 1987 khiến chứng khoán Hang Seng mất hơn 40% và đã kéo theo các thị trường khác từ Mỹ, Úc đến Tây Âu.

Từ năm 1997 Hồng Kông được trả về cho Trung Quốc và nơi đây đã là cửa ngõ thương mại cho Trung Quốc mở rộng giao thương với thế giới vì các định chế kinh tế tài chánh của Hồng Kông đã vận hành tốt qua nhiều thập niên.

Trong những tuần qua, mức độ xuống khá nhiều của các thị trường chứng khoán ở châu Âu, ở Mỹ là do ảnh hưởng từ Hồng Kông và đặc biệt là thị trường Shanghai từ Trung Quốc, một quốc gia nay đã trỗi lên vị trí kinh tế lớn thứ nhì thế giới sau Hoa Kỳ.

Vài tháng trước, các chuyên gia lo ngại sự sụp đổ của nền kinh tế Hy Lạp sẽ kéo theo khủng hoảng tài chánh ở châu Âu, nhưng nay không còn nhắc đến Hy Lạp nữa. Mọi quan sát từng ngày đang đổ dồn về Trung Quốc.

Chứng khoán Mỹ tháng qua xuống gần 10%. Nhưng con số ảm đạm đó cũng chỉ bằng một phần tư mức tuột dốc trong của sàn chứng khoán Shanghai, mất 37% trong ba tháng.

Ảnh hưởng của Trung Quốc đang lây lan ra khắp nơi trên thế giới, cả tới Việt Nam, là một quốc gia chưa thực sự có nền kinh tế thị trường nhưng chỉ số chứng khoán ở Thành phố Hồ Chí Minh, mới lên sàn từ 15 năm qua, cũng giảm từ cao điểm 640 vào cuối tháng 7 xuống còn 530 điểm, mất 17% trong ngày chứng khoán thế giới lao dốc hôm 24/8, nay đã lên mức 570.

Từ hai thập niên qua, cụm từ “toàn cầu hoá” – globalization – được nhắc đến nhiều để chỉ việc phát triển giao thương giữa các nước trên thế giới. Với thị trường chứng khoán ở những vùng phát triển như châu Âu, Bắc Mỹ và Trung Quốc, Nhật Bản tuy lên xuống có cường độ khác nhau, nhưng cùng một nhịp điệu đã cho thấy ngày nay có sự ràng buộc kinh tế chặt chẽ giữa các nước với nhau.

Dưới thời Mao, Trung Quốc không phải là quốc gia có nền kinh tế thị trường nhưng đã bắt đầu gia nhập sân chơi kinh tế toàn cầu, mở cửa ra giao thương với thế giới sau cuộc gặp giữa Tổng thống Richard Nixon và Chủ tịch Mao Trạch Đông vào đầu thập niên 1970.

Năm 1985 tôi có dịp đến Trung Quốc. Đường xá giờ tan sở ngập tràn công nhân mặc đồng phục mầu xanh biển đậm chầm chậm di chuyển bằng xe đạp trên đường phố. So với Hồng Kông lúc đó với xe ô-tô nườm nượp trên phố thì Shanghai, Canton còn nhỏ bé và quê mùa.

Năm 1987 khi chứng khoán Hang Seng ở Hồng Kông mất hơn 40% và Dow Jones mất hơn 20% thì kinh tế Trung Quốc còn ở giai đoạn chập chững, Shanghai chưa có sàn cổ phiếu cho đến năm 1990.

Đầu thập niên 1990 rất nhiều công ty Mỹ và từ nhiều nước phát triển khác tái cấu trúc, ào ạt đưa hãng xưởng sản xuất vào Trung Quốc – outsourcing – vì giá nhân công rẻ nên đã giúp cho nền kinh tế Trung Quốc cất cánh lên, GDP tăng mỗi năm trên 10%.

Ngày nay Shanghai đang bắt kịp Hồng Kông với nhà cao tầng san sát, phố xá toàn xe hơi và là trung tâm tài chính thương mại chính của Trung Quốc. Chỉ số chứng khoán Shanghai bây giờ lên xuống đã thực sự làm giao động kinh tế toàn cầu từ châu Âu sang đến Hoa Kỳ, như đã thấy trong những tuần qua.

Sau hơn 30 năm phát triển giao thương, kim ngạch giao dịch hàng hoá giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc lên đến 600 tỉ đô-la mỗi năm, đa phần là hàng Trung Quốc nhập vào Hoa Kỳ. Trong bảy tháng đầu năm nay, giao thương giữa hai nước đã đạt trên 330 tỉ đô-la, nhập vào Mỹ lên đến 267 tỉ.

Trung Quốc ngày nay còn là quốc gia đứng đầu nắm giữ tài sản ngân khố Hoa Kỳ với gần 1,300 tỉ đô-la, hơn cả Nhật với 1,200 tỉ.

Tăng trưởng kinh tế của Trung Quốc dự đoán sẽ chậm lại, không còn ở mức 10% như trong hai thập niên qua, mà xuống khoảng 7%, là điều làm giới lãnh đạo Bắc Kinh lo lắng và thế giới quan ngại điều đó sẽ kéo theo suy trầm kinh tế toàn cầu.

Mấy tháng trước, dư luận còn nhắc nhiều đến căng thẳng ngoài Biển Đông, coi đó có thể là điểm nóng nơi xung đột Mỹ-Trung có thể xảy ra.
Hơn tháng qua tình hình Biển Đông như yên sóng. Trong khi đó lại đang nổi lên những đợt sóng kinh tế. Với chỉ số chứng khoán ngày càng tuột dốc ở Trung Quốc, Bắc Kinh đã bơm 235 tỉ đô-la vào thị trường và đang tìm mọi cách chặn lại sự suy sụp, kể cả việc bắt giam những nhà đầu tư, những nhà báo đưa ra thông tin kinh tế mà nhà nước cho là thất thiệt khiến người dân ào ạt bán cổ phiếu.

Cùng lúc, các nhà đầu tư Mỹ và các nước Tây Âu cũng đang mất niềm tin vào cổ phiếu và sự phát triển bền vững của nhiều công ty Trung Quốc.
Súng có nổ trên Biển Đông thì người dân Mỹ cũng không bị ảnh hưởng gì nhiều. Nhưng nếu thực sự đang có chiến tranh kinh tế giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc, thì cuộc chiến này sẽ làm cả thế giới lo ngại. Giá cả nhiều loại hàng sẽ tăng vọt, trong khi tiền tiết kiệm của nhiều người dân Mỹ có nguy cơ bốc hơi.

Bùi Văn Phú

(VOA)

'Đổi mới con người để tăng trưởng kinh tế'

Bộ trưởng Kế hoạch Đầu tư, ông Bùi Quang Vinh, nói về những cải cách thể chế và con người tại Việt Nam


Bộ trưởng Kế hoạch Đầu tư Việt Nam Bùi Quang Vinh vừa trả lời BBC Việt Ngữ về những ưu đãi dành cho doanh nghiệp nước ngoài cũng như những sửa đổi luật pháp, cải cách thể chế và đổi mới con người mà Việt Nam đang làm.

Phỏng vấn diễn ra tại Diễn đàn kinh tế do Đại sứ quán Việt Nam tại Anh Quốc, kết hợp với Mạng lưới Việt Nam Anh Quốc và Nhóm Harvey Nash, tổ chức tại thủ đô London, Anh, hôm 10/9.

Ông cho biết những hội thảo như thế này có tác dụng rất lớn để thúc đẩy quan hệ hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Anh Quốc và chính sách đầu tư của Việt Nam hiện nay muốn thu hút đầu tư nước ngoài có chọn lọc hơn so với trước đây.

Bộ trưởng Vinh cho biết một số ưu đãi cho doanh nghiệp nước ngoài đầu tư vào Việt Nam, bao gồm

  Tạo ra sự minh bạch hơn trong hệ thống pháp luật để các DN nước ngoài hiểu luật pháp VN

   Các ưu đãi sẽ dành cho lĩnh vực công nghệ cao với luật Công nghệ cao, các DN thuộc diện này được hưởng mức ưu đãi thuế cao nhất ở VN, như 4 năm miễn hoàn toàn thuế, 9 năm tiếp theo chỉ đóng 50% mức quy định và 15 năm còn lại đóng bình quân 10% thay vì mức thuế thu nhập DN hiện nay là 20%

   Những DN đến từ các quốc gia phát triển trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển hay đầu tư về chuyên giao công nghệ.

Sửa đổi pháp luật để tạo môi trường đầu tư minh bạch

Bộ trưởng Vinh cho biết Việt Nam cũng nhận thấy những hạn chế trong hệ thống pháp luật của mình vì thế chọn cải cách thể chế như một đột phá trong ba đột phá về kinh tế của VN, đảm bảo minh bạch và phù hợp với quốc tế.

"Việt Nam hiện nay đã tham gia rất nhiều hiệp định song phương và đa phương, do vậy buộc phải thực hiện các cam kết của mình. Chính vì thế phải sửa đối luật pháp để đáp ứng được các cam kết quốc tế.

"Việt Nam cũng đã nhận ra rằng muốn thu hút đầu tư nước ngoài thì phải tạo ra môi trường minh bạch và tiên lượng được."

Ông cũng nhắc tới Luật đầu tư sửa đổi và Luật Doanh nghiệp sửa đổi, mà theo ông đã có cách tiếp cận rất rõ ràng.

"Trước đây luật được xây dựng theo phương pháp tiếp cận chọn Cho, tức cho cái gì thì ghi trong luật còn cái gì không ghi trong luật thì phải đi xin phép, và đó là một rào càn. Nay sửa đổi theo cách tiếp cận hiện đại, tức là chọn Bỏ, tức là không cho cái gì, cấm cái gì thì ghi trong luật, còn không ghi thì có nghĩa công dân và DN được tự do đầu tư kinh doanh những lĩnh vực mà pháp luật không cấm. Nó thể hiện Hiến pháp Việt Nam sửa đổi năm 2013.

"Tính minh bạch này đang là một trong những việc mà Việt Nam đang làm rất quyết liệt," ông Vinh nói thêm.

Cải cách thể chế để thúc đẩy tăng trưởng

Tại Diễn đàn Kinh tế Việt Nam-Anh Quốc, Bộ trưởng Vinh nói tới chủ trương tiếp tục cổ phần hóa DNNN tại Việt Nam

Theo Bộ trưởng Vinh, Việt Nam đã nhận ra rằng đặc biệt khi Việt Nam đang gia nhập sâu hơn vào kinh tế thế giới, nếu Việt Nam không thay đổi luật pháp, thể chế của mình thì không thể hội nhập kinh tế quốc tế được.

Ông nói Việt Nam tự thấy những lợi thế như tăng trưởng dựa vào vốn đầu tư, lao động giá rẻ, dần dần đã hết dư địa, hay tăng trưởng nhờ khai thác tài nguyên, dầu khí, than đá, sắt thép để bán thô thì tăng trưởng như vậy không bền vững.

"Nếu chỉ dựa vào những thứ đó để tăng trưởng thì bị lạc hậu. Việt Nam sẽ thua kém, không cạnh tranh được trong môi trường hội nhập.

"Một trong những ưu việt chính là thể chế. Quốc gia này hơn quốc gia kia chính là ở thể chế. Thể chế và môi trường thu hút được người tài, thu hút được đầu tư cho nên Việt Nam phải cải tổ. Đó là việc Việt Nam đang làm. Tuy nhiên cũng phải nói rằng đổi mới thì không dễ và ở đâu cũng vậy," ông nói.

Bộ trưởng Vinh cũng trích lời cựu Thủ tướng Anh ông Tony Blair, nhân một lần đồng chủ trì đã nói rằng đổi mới luôn đi kèm sự chống đối vì đổi mới mà không có sự phản đối thì đấy không phải là đổi mới.

"Đổi mới bao giờ cũng tạo ra những cái khác với thông lệ và nó ảnh hưởng tới các nhóm lợi ích cho nên người ta chống đối rất quyết liệt."

Đổi mới cán bộ - nguyên nhân của mọi nguyên nhân

Là người đã từng nói "Không đổi mới cán bộ thì không đổi mới được nền kinh tế", Bộ trưởng Vinh cho biết đây là một lĩnh vực rất khó:

    Ở tầm quốc gia cũng vậy thôi. Việt Nam đang nghiên cứu để có một chọn lựa cơ chế nào để người dân có thể tham gia chọn ra người lãnh đạo cao nhất của đất nước và cũng có thể hạ bệ họ nếu họ không làm được lời hứa trước nhân dân, trước dân tộc. Đây là điều quan trọng.
    Bộ trưởng KHĐT Bùi Quang Vinh

"Nguyên nhân của mọi nguyên nhân vì con người làm nên tất cả. Những rào cản cũng đều do con người đẻ ra những đổi mới cũng đều do con người gây dựng. Tuy nhiên ở đâu có người cán bộ tốt thì đương nhiên ở đó có sự phát triển tốt."

Ông cho biết hiện nay Việt Nam đang tập trung đổi mới công tác cán bộ.

"Tôi đã từng nói muốn cổ phần hóa DNNN thì đầu tiên phải thay mấy ông cán bộ từng gây dựng DN lên vì đó là con đẻ của họ và họ tự hào về nó, nên giờ giờ không thể tự chặt chân mình để thay đổi toàn bộ. Cho nên rất khó, phải đổi mới từ công tác cán bộ.

"Ở tầm quốc gia cũng vậy thôi. Việt Nam đang nghiên cứu để có một chọn lựa cơ chế nào để người dân có thể tham gia chọn ra người lãnh đạo cao nhất của đất nước và cũng có thể hạ bệ họ nếu họ không làm được lời hứa trước nhân dân, trước dân tộc. Đây là điều quan trọng.

"Nếu cơ chế dựng lên được mà không cho xuống được thì đó là một cơ chế không giúp cho đất nước phát triển được. Chính vì thế đây là vấn đề then chốt của mọi quốc gia không phải riêng Việt Nam.

Ông cũng nói thêm trước đây bộ máy nhà nước Việt Nam phù hợp với nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung trong suốt một thời kỳ rất dài, nhưng trong 30 năm đổi mới thì thành công nhất của Việt Nam là chuyển sang nền kinh tế thị trường.

"Vì thế hệ thống, bộ máy của Việt Nam cần chuyển đổi để phù hợp với một mô hình mới và để có được điều đó thì đầu tiên phải là con người, là lãnh đạo. Và Việt Nam đang làm điều này."

 Hơn một trăm đại diện doanh nghiệp Anh đã tới tham dự Diễn đàn Kinh tế Việt Nam-Anh Quốc 

Hà Mi

(BBC)

EVN đối mặt phá sản và âm mưu chuyển ‘lỗ tỷ giá’ vào giá điện

3 Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) và Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản Việt Nam (TKV) vừa đồng loạt kêu lỗ hàng ngàn tỉ vì chênh lệch tỉ giá. Họ lại muốn bù lỗ này vào giá điện, tiếp tục đè lên đầu dân chúng món nợ tội lỗi quá khứ do các tập đoàn này gây ra.


 

Nhưng ngay cả một quan chức có trách nhiệm của chính phủ là Ông Trương Văn Phước - Phó Chủ tịch Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia - cũng phải khẳng định rằng cách tính lỗ của 3 tập đoàn trên là phiến diện, vì đã bỏ qua chênh lệch lãi suất giữa hai đồng tiền: Tiền vay ngoại tệ với lãi suất rất thấp và tiền vay đồng Việt Nam với lãi suất cao.

Còn với dư luận xã hội và báo chí VN, việc than lỗ đang dấy lên lo ngại: Các doanh nghiệp lợi dụng việc tăng tỉ giá để đổ lỗi cho việc không có kế hoạch dài hạn trong kinh doanh, và viện cớ đó để tăng giá điện. Bất chấp mọi phản ứng của công luận và xã hội, Bộ Công thương và trên nữa là giới lãnh đạo chính phủ vẫn tiếp tục đè đầu dân sinh.

Vậy nguồn cơn đen tối nào đã dẫn đến hậu quá ấy?

EVN thường được biết như một quán quân gây lỗ với hơn 40,000 tỷ đồng quẳng vào bất động sản, chứng khoán, ngân hàng… từ nhiều năm trước. EVN cũng xếp trong nhóm đầu bảng các doanh nghiệp VN với số vay ngân hàng lên đến 118,000 tỷ đồng (có thông tin cho biết lên đến 143,000 tỷ đồng).

Mãi cho tới nay, EVN vẫn chỉ mới thoái được một phần không đáng kể vốn liếng đã “chôn” vào khu vực tài chính.

Toàn bộ gánh lỗ ấy, EVN đã thực hiện chiến dịch “bù lỗ vào dân” thông qua “cơ chế” tăng giá điện từ ít nhất 4 năm qua, bất chấp tình trạng suy thoái cùng kiệt của đất nước. Tập đoàn này còn “tính đúng tính đủ” với dân đến mức hạch toán cả bể bơi và sân tennis vào giá thành điện, nhưng vẫn được Thanh tra chính phủ và Bộ Công thương bỏ qua hành vi càn rỡ đó.

Vào quý 1/2015, EVN và Bộ Công thương lại “đạo diễn” cho Ngân hàng thế giới (WB) - tổ chức tài chính quốc tế là chủ nợ của EVN và tổng thể nền tài chính con nợ Việt Nam - đưa ra các “khuyến nghị” về tăng giá điện. Theo đó, các chuyên gia của WB khuyến nghị giá điện của Việt Nam sẽ phải tăng tới 40% trong vòng 3 năm tới, tính từ  năm 2015 mới có thể “cứu” nổi ngành điện. Còn ngay năm 2015, WB “chỉ đạo” giá điện phải tăng 20% với 6 tháng mỗi lần, tức gấp đôi tỷ lệ 9.5% mà EVN mưu tính.

Sau nhiều tháng bưng bít thông tin, vào quý 1/2015 cơ quan chủ quản của EVN là Bộ Công thương lần đầu tiên phải thừa nhận thế cùng quẫn của “đứa con hoang đàng” của mình: nếu không tăng và thậm chí không tăng mạnh giá điện, EVN sẽ phá sản (theo lời Thứ trưởng Bộ Công thương Đỗ Thắng Hải).

Nhưng một câu hỏi không thể bỏ qua là toàn bộ tiền lãi do EVN nhập khẩu điện từ Trung Quốc từ năm 2007 đến gần đây, với giá cao gấp 3 lần giá sản xuất điện trong nước, đã chui vào túi ai mà khiến EVN ra nông nỗi này?

Nếu EVN phá sản, đó sẽ là thất bại ghê gớm đối với cơ chế độc quyền nhà nước “nói mãi vẫn không chuyển”. Nhưng trên tất cả, đó cũng sẽ là thất bại có tầm vóc quốc gia, khi toàn bộ núi nợ bị trút lên đầu người dân hiện hữu, và các đời con cháu của họ.

Tương lai chính thể sẽ báo oán dân chúng. 2016 sẽ là một năm mà cùng với hồn ma “phí chồng phí”, đời sống và mưu sinh của người dân càng nheo nhóc thảm thiết trong cơn bệnh dịch điện, xăng bùng phát.

Lê Dung

(SBTN)